همه چیز درباره درمان زانو با فیزیوتراپی

زانو یکی از بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین مفاصل بدن انسان است. این مفصل به‌صورت یک لولا عمل می‌کند و علاوه بر تحمل وزن بدن، امکان حرکت و خم و راست شدن ساق پا را فراهم می‌کند. به همین دلیل در معرض آسیب زیادی قرار دارد. در این مطلب از کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق قصد داریم به صورت جامع و کامل درباره آسیب های مربوط به زانو و درمان زانو با فیزیوتراپی با شما صحبت کنیم.

اهمیت زانو

زانو یکی از مهمترین مفصل‌های بدن محسوب می‌شود که وظایف مختلفی را بر عهده دارد، از جمله:

• تحرک:
  زانو نقش اساسی در حرکت و تحرک بدن ایفا می‌کند. این مفصل به ما اجازه می‌دهد که راه برویم، بدویم، بنشینیم، بپریم و بسیاری از فعالیت‌های روزمره را انجام دهیم. زانو به‌عنوان یک مفصل محوری، تعادل و پایداری بدن را نیز حفظ می‌کند.
• تحمل وزن:
  زانو وظیفه تحمل وزن بدن را بر عهده دارد. هر قدمی که برمی‌داریم، فشار زیادی بر این مفصل وارد می‌شود. در فعالیت‌های شدیدتر مانند دویدن یا پرش، این فشار چند برابر می‌شود. بنابراین، زانو باید قوی و سالم باشد تا بتواند این بار را تحمل کند.
• جذب شوک:
  زانو با کمک غضروف‌ها و دیگر ساختارهای خود، شوک‌ها و ضربه‌های وارده به بدن را جذب و توزیع می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود که فشار کمتری به دیگر مفاصل و استخوان‌ها وارد شود.
• انعطاف‌پذیری و دامنه حرکتی:
  زانو به ما امکان می‌دهد تا پاها را در زوایای مختلف حرکت دهیم و انعطاف‌پذیری لازم برای انجام فعالیت‌های مختلف را فراهم می‌کند. این دامنه حرکتی وسیع به‌ویژه در ورزشکاران و افرادی که فعالیت‌های فیزیکی زیادی دارند، بسیار مهم است.

ساختار تشکیل دهنده زانو

برای اینکه از مشکلات مربوط به زانو سر در بیاوریم مهم است ساختار آن را بدانیم، زانو به طور کلی از سه استخوان اصلی تشکیل شده است:
۱. استخوان ران (فمور)
۲. استخوان ساق (تیبیا)
۳. استخوان کشکک (پاتلا)

این استخوان‌ها توسط غضروف‌ها، رباط‌ها، تاندون‌ها و عضلات حمایت و تثبیت می‌شوند.

مهم‌ترین اجزای زانو عبارتند از:
– غضروف‌ها: لایه‌ای صاف و لغزنده که سطوح مفصلی استخوان‌ها را پوشانده و باعث کاهش اصطکاک و جذب شوک می‌شود.
– رباط‌ها: نوارهای بافتی که استخوان‌ها را به هم متصل کرده و استحکام مفصل را تضمین می‌کنند.
– تاندون‌ها: نوارهای بافتی که عضلات را به استخوان‌ها متصل کرده و امکان حرکت مفصل را فراهم می‌کنند.
– بورس‌ها: کیسه‌های پر از مایع که از اصطکاک بین عضلات، تاندون‌ها و استخوان‌ها جلوگیری می‌کنند.

آسیب به هر کدام از اجزای زانو می تواند عملکرد آن را مختل کند و باعث درد شود.

علت‌های زانودرد

حالا که با ساختار زانو آشنا شدیم بیایید ببینیم چه عواملی می تواند باعث آسیب و زانودرد شود.

۱. آسیب‌های ورزشی: فعالیت‌های شدید ورزشی می‌توانند منجر به آسیب به زانو شوند. آسیب‌هایی مثل پارگی رباط‌ ها، کشیدگی یا پارگی عضلات و تاندون‌ها، در رفتگی کشکک زانو شایع هستند.
۲. آرتروز: فرسایش مفصل به دلیل استفاده مکرر و سن بالا که منجر به درد و محدودیت حرکت می‌شود.
۳. بورسیت: التهاب کیسه‌های پر از مایع در زانو که باعث درد و تورم می‌شود.
۴. تاندونیت: التهاب یا آسیب به تاندون‌های اطراف زانو که معمولاً به دلیل استفاده مکرر و بیش‌ازحد رخ می‌دهد.
۵. سندرم پاتلوفمورال: درد در جلوی زانو که معمولاً به دلیل فشار زیاد روی کشکک زانو و مفصل زیر آن ایجاد می‌شود.

 آسیب‌های زانو

۱. پارگی رباط صلیبی قدامی (ACL): پارگی رباط صلیبی یکی از شایع‌ترین آسیب‌های زانو که اغلب در ورزشکاران رخ می‌دهد و معمولاً نیاز به جراحی دارد.
۲. پارگی منیسک: پارگی مینیسک زانو باعث آسیب به غضروف‌های زانو که باعث درد، تورم و محدودیت حرکت می‌شود.
۳. پارگی رباط صلیبی خلفی (PCL): نادرتر از ACL اما همچنان جدی است.
۴. پارگی تاندون‌های چهارسر ران یا کشکک: آسیب‌هایی که نیاز به ترمیم جراحی دارند.

جراحی و تعویض مفصل زانو

جراحی و تعویض مفصل زانو در مواردی که مفصل زانو به دلایلی دچار تخریب شدید شده باشد که با روش های غیر جراحی امکان ترمیم آن و کاهش مشکلات بیمار وجود نداشته باشد انجام می گیرد.

۱. آرتروسکوپی زانو: یک جراحی کم‌تهاجمی است که برای تشخیص و درمان مشکلات داخلی زانو استفاده می‌شود.
۲. تعویض مفصل زانو: در مواردی که زانو به دلیل آرتروز یا آسیب شدید دیگر قابلیت حرکت نداشته باشد، جراحی تعویض مفصل زانو انجام می‌شود. این جراحی شامل برداشتن بخش‌های آسیب‌دیده و جایگزینی آنها با قطعات مصنوعی است.
۳. ترمیم رباط‌ها و تاندون‌ها: جراحی برای بازسازی یا ترمیم رباط‌ها و تاندون‌های آسیب‌دیده.

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی پس از تعویض مفصل زانو

آرتروز زانو

آرتروز زانو یکی از شایع‌ترین علل درد زانو در افراد مسن است. این بیماری ناشی از فرسایش و تخریب غضروف‌های مفصل زانو است که منجر به التهاب، درد و محدودیت حرکت می‌شود. درمان‌های آرتروز زانو شامل فیزیوتراپی، داروهای ضد التهاب، تزریق کورتیزون، و در موارد شدید، جراحی تعویض مفصل زانو است.

تاندونیت و بورسیت زانو

• تاندونیت: التهاب تاندون‌ها به دلیل استفاده بیش‌ازحد یا آسیب‌های مکرر است. تاندونیت معمولاً در ورزشکاران و افرادی که فعالیت‌های فیزیکی سنگین دارند رخ می‌دهد. علائم شامل درد، تورم و محدودیت حرکت است. درمان‌های تاندونیت شامل استراحت، استفاده از یخ، فیزیوتراپی و در موارد شدیدتر، تزریق کورتیزون یا جراحی است.
• بورسیت: التهاب بورس‌ها (کیسه‌های پر از مایع) است که باعث درد و تورم در زانو می‌شود. این بیماری معمولاً به دلیل فشار مکرر یا آسیب مستقیم به زانو رخ می‌دهد. درمان بورسیت شامل استراحت، استفاده از یخ، داروهای ضد التهاب و فیزیوتراپی است.

فیزیوتراپی زانو

فیزیوتراپی نقش حیاتی در بهبود و درمان زانو دارد. برنامه‌های فیزیوتراپی شامل تمرینات تقویتی، تمرینات انعطاف‌پذیری، تمرینات تعادلی و استفاده از تکنیک‌های مختلف مثل التراسوند، تحریک الکتریکی و ماساژ می‌شود. هدف فیزیوتراپی کاهش درد، بهبود حرکت و بازگشت به فعالیت‌های روزمره است.

دستگاه‌های مورد استفاده در فیزیوتراپی زانو

۱. اولتراسوند تراپی (Ultrasound Therapy):
دستگاه اولتراسوند با استفاده از امواج صوتی فرکانس بالا، به عمق بافت‌ها نفوذ کرده و موجب گرم شدن آنها می‌شود. این گرما باعث افزایش جریان خون، کاهش التهاب و درد و تسریع فرآیند بهبودی می‌شود.

۲. تنس (TENS – Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation):
دستگاه تنس با ارسال امواج الکتریکی ملایم به اعصاب پوست، به کاهش درد کمک می‌کند. این امواج باعث تحریک اعصاب و کاهش انتقال سیگنال‌های درد به مغز می‌شوند.

۳. لیزر تراپی (Laser Therapy):
لیزر تراپی با استفاده از نور لیزر با توان پایین، به کاهش درد، التهاب و تسریع بهبود بافت‌های آسیب‌دیده کمک می‌کند. این روش اغلب در درمان آسیب‌های مزمن و التهابی استفاده می‌شود.

۴. الکتروتراپی (Electrotherapy):
این روش شامل استفاده از جریان الکتریکی برای تحریک عضلات و اعصاب است. الکتروتراپی می‌تواند به تقویت عضلات، کاهش اسپاسم و درد و بهبود عملکرد مفصل کمک کند.

۵. مگنت تراپی (Magnet Therapy):
در مگنت تراپی از میدان‌های مغناطیسی برای تسریع فرآیند بهبودی و کاهش درد استفاده می‌کند. اگرچه تحقیقات بیشتری برای اثبات کامل اثربخشی آن مورد نیاز است، برخی بیماران از نتایج مثبت آن گزارش داده‌اند.

این مطلب را هم مطالعه کنید: کلینیک فیزیوتراپی مجهز سلامت شرق تهران

روش‌های درمانی فیزیوتراپی زانو

۱. تمرینات تقویتی:
تمرینات تقویتی برای تقویت عضلات اطراف زانو، به ویژه عضلات چهارسر ران و همسترینگ، طراحی شده‌اند. این تمرینات می‌توانند شامل اسکات، لانچ، تمرینات با وزنه و استفاده از باندهای مقاومتی باشند.

۲. تمرینات انعطاف‌پذیری:
تمرینات کششی و انعطاف‌پذیری به بهبود دامنه حرکتی زانو و کاهش سفتی و اسپاسم عضلات کمک می‌کنند. این تمرینات می‌توانند شامل کشش‌های عضلات چهارسر ران، همسترینگ و عضلات ساق پا باشند.

۳. تمرینات تعادلی:
این تمرینات برای بهبود تعادل و هماهنگی عضلات اطراف زانو طراحی شده‌اند. استفاده از تخته‌های تعادل و تمرینات پایانی با یک پا می‌تواند به بهبود تعادل کمک کند.

۴. ماساژ درمانی:
انجام ماساژ به افزایش جریان خون، کاهش تنش عضلانی و بهبود انعطاف‌پذیری بافت‌های نرم کمک می‌کند. ماساژ می‌تواند به کاهش درد و تسریع فرآیند بهبودی کمک کند.

۵. کایروپراکتیک:
برخی از فیزیوتراپیست‌ها از تکنیک‌های کایروپراکتیک برای تنظیم و هماهنگی مفاصل زانو استفاده می‌کنند. این تکنیک‌ها می‌توانند به بهبود حرکت و کاهش درد کمک کنند.

۶. کمپرس سرد و گرم:
استفاده از کمپرس سرد برای کاهش التهاب و درد و کمپرس گرم برای افزایش جریان خون و تسکین درد عضلانی می‌تواند مفید باشد.

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی با بیمه

 نتیجه‌گیری

زانو یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین مفاصل بدن است که نقش کلیدی در حرکت، تحمل وزن و جذب شوک دارد. سالم و قوی نگه داشتن این مفصل از طریق تمرینات مناسب، تغذیه صحیح و مراقبت‌های پزشکی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. زانودرد و آسیب‌های زانو می‌توانند تاثیر قابل‌توجهی بر کیفیت زندگی فرد داشته باشند. تشخیص دقیق و درمان مناسب، شامل فیزیوتراپی و در مواردی جراحی، می‌تواند به بهبود علائم و بازگشت به فعالیت‌های عادی کمک کند. مهم است که افراد در مواجهه با درد و مشکلات زانو به موقع به متخصص مراجعه کنند تا از بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری شود.

اگر به دنبال کلینیک فیزیوتراپی خوب در محدوده شرق تهران و نارمک هستید، برای مشاوره و استفاده از خدمات کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق  از طریق شماره تماس یا واتساپ با ما در ارتباط باشید.

شماره تماس: 02177840390

شماره واتساپ: 09124712934