همه چیز درباره فیزیوتراپی گردن

مشکلات گردن یکی از شایع‌ترین مشکلات اسکلتی عضلانی هستند که می‌توانند به شدت بر کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارند. این مشکلات می‌توانند از دردهای ساده و گذرا تا مشکلات جدی‌تری که نیاز به درمان‌های مداوم دارند، متغیر باشند. فیزیوتراپی یکی از مؤثرترین روش‌های درمانی برای بسیاری از این مشکلات است. در ادامه این مطلب در کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق، به بررسی مشکلات مختلف گردن و روش های فیزیوتراپی گردن می‌پردازیم.

ساختار گردن بدن انسان

مفصل گردن و مهره‌های گردنی به گونه‌ای طراحی شده‌اند که هم از انعطاف‌پذیری بالایی برخوردارند و هم از پایداری لازم برای حفاظت از نخاع و ساختارهای عصبی برخوردار هستند. برای درک بهتر ساختار مفصل گردن و مهره‌های گردنی، به بررسی اجزای اصلی آن می‌پردازیم:

• مهره‌های گردنی (Cervical Vertebrae)
  ستون فقرات گردنی شامل 7 مهره است که با علامت‌های C1 تا C7 شناخته می‌شوند. این مهره‌ها از بالا به پایین عبارتند از:

– C1 (مهره اطلس یا Atlas): این مهره اولین مهره گردنی است و مستقیماً زیر جمجمه قرار دارد. شکل خاص این مهره به آن اجازه می‌دهد که سر را نگه دارد و حرکات چرخشی سر را تسهیل کند. مهره اطلس فاقد جسم مهره‌ای است و به جای آن یک حلقه استخوانی دارد.

– C2 (مهره محور یا Axis): این مهره دومین مهره گردنی است و یک برآمدگی استخوانی به نام «پروسه ادنتوئید» (odontoid process) دارد که به مهره اطلس اجازه می‌دهد دور آن بچرخد و حرکات چرخشی سر مانند گفتن “نه” را ممکن سازد.

– C3 تا C6: این مهره‌ها ساختارهای مشابه دارند و وظیفه حمایت از گردن و فراهم کردن انعطاف‌پذیری را دارند. هر کدام از این مهره‌ها شامل یک جسم مهره‌ای، قوس مهره‌ای و زائده‌های مختلفی هستند که به عضلات و رباط‌ها متصل می‌شوند.

– C7: آخرین مهره گردنی است و بزرگ‌تر از سایر مهره‌های گردنی است. این مهره به دلیل زائده شوکی برجسته‌اش که از پشت گردن قابل لمس است، به راحتی قابل شناسایی است.

• دیسک‌های بین مهره‌ای (Intervertebral Discs)
  بین هر دو مهره گردنی یک دیسک بین مهره‌ای وجود دارد که نقش ضربه‌گیر را ایفا می‌کند و فشارهایی که بر ستون فقرات وارد می‌شود را جذب می‌کند. هر دیسک شامل دو بخش است:

– هسته ژلاتینی (Nucleus Pulposus): بخش مرکزی و نرم دیسک که بیشتر از آب و پروتئین‌های خاص تشکیل شده و خاصیت جذب ضربه دارد.

– حلقه فیبری (Annulus Fibrosus): یک لایه بیرونی سخت و فیبری که هسته ژلاتینی را احاطه کرده و از آن محافظت می‌کند.

•  مفاصل فاست (Facet Joints)
  مفاصل فاست در پشت هر مهره قرار دارند و وظیفه اتصال مهره‌ها به یکدیگر و ایجاد حرکات بین مهره‌ها را دارند. این مفاصل به ایجاد ثبات در گردن کمک می‌کنند و در عین حال اجازه حرکات مختلفی مانند خم شدن، چرخیدن و انحراف را می‌دهند.
•  رباط‌ها (Ligaments)
  چندین رباط در گردن وجود دارند که مهره‌ها را به هم متصل کرده و از آنها حمایت می‌کنند. این رباط‌ها عبارتند از:

– رباط طولی قدامی (Anterior Longitudinal Ligament): این رباط در جلوی جسم مهره‌ای قرار دارد و مهره‌ها را در جای خود نگه می‌دارد.

– رباط طولی خلفی (Posterior Longitudinal Ligament): این رباط در پشت جسم مهره‌ای قرار دارد و به حمایت از ستون فقرات کمک می‌کند.

– رباط زرد (Ligamentum Flavum): این رباط بین قوس‌های مهره‌ای قرار دارد و به ایجاد ثبات در پشت ستون فقرات کمک می‌کند.

•  اعصاب گردنی (Cervical Nerves)
  از هر مهره گردنی یک جفت عصب گردنی خارج می‌شود که به اندام‌های فوقانی و سایر قسمت‌های بدن می‌روند. این اعصاب از طریق سوراخ‌های بین مهره‌ای خارج می‌شوند و به عملکردهای حسی و حرکتی در بازوها، شانه‌ها و گردن کمک می‌کنند.
•  ماهیچه‌های گردن (Neck Muscles)
  گردن دارای مجموعه‌ای از ماهیچه‌ها است که به حمایت از سر و انجام حرکات گردن کمک می‌کنند. این ماهیچه‌ها شامل ماهیچه‌های اسکلتی سطحی و عمقی هستند که به زائده‌های مهره‌ها و جمجمه متصل می‌شوند.

ساختار مفصل گردن و مهره‌های گردنی به گونه‌ای طراحی شده که همزمان انعطاف‌پذیری و پایداری لازم را فراهم کند. این ساختار شامل مهره‌های گردنی، دیسک‌های بین مهره‌ای، مفاصل فاست، رباط‌ها، اعصاب و ماهیچه‌های گردن است. هر یک از این اجزا نقش حیاتی در حمایت از سر و ستون فقرات و انجام حرکات پیچیده گردن دارند.

این مطلب را هم مطالعه کنید: درمان گردن درد با فیزیوتراپی

رایج ترین مشکلات گردن

حالا که با اجزای اصلی ساختار گردن آشنا شدیم می‌توانیم پی ببریم رایج‌ترین بیماری‌ها و مشکلات گردن از کجا ناشی می‌شود.

۱. دردهای عضلانی گردن

دردهای عضلانی در ناحیه گردن معمولاً به دلیل تنش‌های عضلانی، وضعیت بدنی نادرست، و استرس‌های روزمره به وجود می‌آیند. این دردها می‌توانند باعث سفتی عضلات، محدودیت حرکت و حتی سردرد شوند.

۲. سندروم گردن متحرک (Neck Strain)

سندروم گردن متحرک معمولاً به دلیل کشیدگی یا آسیب دیدن عضلات و رباط‌های گردن به وجود می‌آید. این مشکل ممکن است پس از یک حادثه، بلند کردن اجسام سنگین یا حتی به دلیل حرکات تکراری نامناسب رخ دهد.

۳. آرتروز گردن (Cervical Osteoarthritis)

آرتروز گردن یک مشکل مزمن است که معمولاً با افزایش سن به وجود می‌آید. این بیماری باعث تخریب غضروف‌ها و مفاصل گردن می‌شود و می‌تواند منجر به درد، سفتی و محدودیت حرکت در گردن گردد.

فیزیوتراپی برای آرتروز گردن شامل موارد زیر می‌شود:

– تمرینات دامنه حرکتی: برای حفظ یا بهبود دامنه حرکات مفاصل گردن.
– آموزش وضعیت بدنی مناسب: برای کاهش فشار بر مفاصل گردن.
– استفاده از دستگاه‌های کمکی: مانند گردن‌بندهای طبی برای حمایت از گردن در مواقع ضروری.

۴. دیسک گردن (Cervical Disc Herniation)

دیسک گردن یکی از مشکلات شایع دیگر است که به دلیل جابجایی یا فشار بر دیسک‌های بین مهره‌ای گردن ایجاد می‌شود. این مشکل می‌تواند باعث درد شدید در گردن و انتشار درد به دست‌ها و شانه‌ها شود.

فیزیوتراپی برای دیسک گردن شامل موارد زیر خواهد بود:

– تراکشن (کشش): برای کاهش فشار بر روی دیسک‌های آسیب‌دیده.
– تمرینات استقامتی: برای تقویت عضلات نگهدارنده گردن.
– تمرینات عصبی-عضلانی: برای بهبود هماهنگی و تعادل عضلات گردن و ستون فقرات.

۵. سندروم خروجی توراسیک (Thoracic Outlet Syndrome)

این سندروم به علت فشار بر عروق و اعصاب موجود در ناحیه گردن و شانه‌ها به وجود می‌آید. علائم شامل درد، بی‌حسی و ضعف در گردن و دست‌ها است.

دوره فیزیوتراپی سندروم توراسیک شامل موارد زیر می‌شود:

– تمرینات اصلاح وضعیت: برای کاهش فشار بر عروق و اعصاب.
– تمرینات کششی و تقویتی: برای بهبود انعطاف‌پذیری و قدرت عضلات.
– تکنیک‌های تنفسی: برای بهبود جریان خون و کاهش تنش عضلانی.

۶. سندروم شانه یخ‌زده (Frozen Shoulder)

اگرچه این سندروم بیشتر به شانه مربوط می‌شود، اما به دلیل ارتباط نزدیکی که با گردن دارد، می‌تواند باعث درد و محدودیت حرکت در ناحیه گردن نیز شود.

فیزیوتراپی سندروم شانه یخ زده شامل موارد زیر خواهد بود:

– تمرینات کششی تدریجی: برای افزایش دامنه حرکتی.
– تمرینات تقویتی: برای بازگرداندن قدرت و عملکرد به عضلات.
– استفاده از گرما و سرما: برای کاهش درد و التهاب.

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی فتق دیسک گردن

روش های فیزیوتراپی گردن

فیزیوتراپی گردن برای دردهای عضلانی گردن معمولاً شامل تمرینات زیر می‌شود:

– تمرینات کششی: برای افزایش انعطاف‌پذیری عضلات گردن و کاهش تنش‌ها.
– تمرینات تقویتی: برای تقویت عضلات ضعیف شده و بهبود وضعیت بدنی.
– ماساژ درمانی: برای کاهش تنش‌های عضلانی و بهبود جریان خون در ناحیه گردن.

همچنین فیزیوتراپی سندروم گردن متحرک می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

– تکنیک‌های اصلاح وضعیت بدن: برای جلوگیری از تکرار آسیب.
– الکتروتراپی: استفاده از تحریک الکتریکی برای کاهش درد و التهابات.
– گرمادرمانی و سرمادرمانی: برای تسکین درد و کاهش تورم.

توجه داشته باشید که نوع و شدت تمرینات فیزیوتراپی گردن همچنین استفاده از تجهیزات و دستگاه‌های فیزیوتراپی مانند اولتراسوند و نور مادون قرمز IR با توجه به نظر متخصص و فیزیوتراپیست انجام می‌شود و از هرگونه خوددرمانی و مراجعه به افراد غیر متخصص خودداری کنید.

نتیجه گیری

مشکلات گردن می‌توانند ناشی از عوامل مختلفی باشند و درمان آنها نیاز به تشخیص دقیق و برنامه درمانی مناسب دارد. فیزیوتراپی گردن به عنوان یک روش غیرتهاجمی و مؤثر در درمان بسیاری از این مشکلات شناخته شده است. با مراجعه به یک فیزیوتراپیست مجرب و انجام تمرینات و تکنیک‌های توصیه‌شده، می‌توان بهبودی قابل توجهی در علائم و بهبود کیفیت زندگی دست یافت.

اگر به دنبال کلینیک فیزیوتراپی خوب در محدوده شرق تهران و نارمک هستید، برای مشاوره و استفاده از خدمات کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق  از طریق شماره تماس یا واتساپ با ما در ارتباط باشید.

شماره تماس: 02177840390

شماره واتساپ: 09124712934