شکستگی ترقوه ، علائم و روش های بهبود و درمان به کمک فیزیوتراپی

شکستگی ترقوه شایع‌ترین شکستگی استخوان‌های شانه است که اغلب در اثر سقوط روی شانه، ضربه مستقیم در تصادفات یا ورزش‌های تماسی رخ می‌دهد و حدود ۵-۱۰ درصد از شکستگی‌های بزرگسالان را تشکیل می‌دهد؛ علائم اصلی شامل درد شدید، تورم، کبودی و صدای تق‌تق هنگام لمس است. درمان معمولاً غیرجراحی با استفاده از اسلینگ یا بانداژ برای ۴-۶ هفته است تا جوش‌خوردگی رخ دهد (در ۹۰ درصد موارد موفق)، اما شکستگی‌های شدید یا جابجا‌شده ممکن است نیاز به جراحی  داشته باشند؛ بهبودی کامل ۶-۱۲ هفته طول می‌کشد و فیزیوتراپی برای بازگرداندن دامنه حرکتی و قدرت ضروری است.

در ادامه این مطلب از کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق نارمک درباره شکستگی ترقوه و راه های بهبود و درمان آن به کمک فیزیوتراپی بیشتر صحبت می‌کنیم.

 

آناتومی مفصل ترقوه

استخوان ترقوه (کلاویکولا)، که به عنوان استخوان طولی و S-شکل در قسمت فوقانی قفسه سینه قرار دارد، از دو انتهای متمایز تشکیل شده است:

• انتهای مدیال (داخلی) که صاف و سه‌گوش‌شکل است و با زائده کروموئید استرنوم مفصل استرنوکلاویکولار را تشکیل می‌دهد،
• انتهای لترال (خارجی) که پهن و زاویه‌دار است و با آکرومیون اسکاپولا مفصل آکرومیوکلاویکولار را می‌سازد.

بدنه اصلی ترقوه منحنی و استوانه‌ای‌شکل بوده و دارای سه سطح اصلی است:

سطح فوقانی صاف و زیرجلدی که فاقد پوششی عضلانی است،

سطح تحتانی که با شیار زیرترقوه‌ای (برای عبور عروق و اعصاب) و برجستگی‌های کونوئید و تراپزوئید مشخص می‌شود،

و سطح خلفی که نسبتاً صاف است. این استخوان از بافت استخوانی اسفنجی در مرکز با لایه‌ای نازک از استخوان فشرده در اطراف پوشیده شده و فاقد مدولای مرکزی عمیق است، که آن را به یکی از استخوان‌های غشایی (intramembranous ossification) تبدیل می‌کند؛ ترقوه نقش کلیدی در اتصال اندام فوقانی به اسکلت محوری ایفا می‌کند و به دلیل موقعیت سطحی، مستعد شکستگی است.

بیشتر بدانید: همه چیز درباره درمان مشکلات شانه با فیزیوتراپی

علائم شکستگی ترقوه

• احساس درد شدید در شانه
• تورم و التهاب شانه
• محدود شدن دامنه حرکات شانه
• ناتوانی در حرکت دادن شانه
• وجود برجستگی در جلوی ترقوه
• اختلال در عملکرد شانه
• خون‌ مردگی در شکستگی بسته و خونریزی در شکستگی های باز
• تمایل شانه به سمت جلو و پایین بدن
• شنیده شدن صدای سایش استخوان ها هنگام بالا بردن دست

دلایل شکستگی ترقوه

• وارد شدن ضربه بطور مستقیم به شانه
• زمین خوردن بر روی کف دست
• زیامان سخت و طولانی که طی عبور نوزاد از کانال زایمانی فشار زیادی به شانه وارد می شود.

درمان شکستگی ترقوه

درمان این شکستگی در اغلب موارد با روش های غیر جراحی امکان پذیر است و تنها در موارد شدید و شکستگی همراه با جابجایی زیاد استخوان ها جراحی انجام می گیرد.

بانداژ کردن شانه و آویزان کردن دست از شانه برای محدود کردن حرکات شانه بمنظور ترمیم و جوش خوردن استخوان ها در محل شکستگی برای درمان این شکستگی انجام می گیرد.

در مواردی نیز که استخوان ها دچار جابجایی زیاد شده اند برای قرار دادن آن ها در محل مناسب برای جوش خوردن جراحی انجام می گیرد.

برای تسکین درد می توان از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن ، آسپرین و دیکلوفناک استفاده کرد.

پس از طی شدن مرحله اول درمان فیزیوتراپی برای تسریع روند درمان و جلوگیری عوارض ناشی از شکستگی ضروری است.

فیزیوتراپی و تمرینات ورزشی روند بهبودی را سرعت بخشیده و به بازیابی توان حرکتی شانه کمک می کند.

فیزیوتراپی همچنین دامنه حرکتی شانه را بهبود می بخشد.

فیزیوتراپیست با توجه به شدت آسیب دیدگی، سن و دیگر شرایط بیمار تمرینات ورزشی ویژه ای را تنطیم می‌کند و نحوه انجام آن ها را به وی آموزش می دهد.

مطالعه بیشتر: آسیب دیدگی تاندون های شانه

فیزیوتراپی ترقوه

ترقوه  که اندام فوقانی را به اسکلت مرکزی بدن وصل می‌کند، اغلب در اثر سقوط، ضربه مستقیم به شانه یا برخوردهای ورزشی می‌شکند و حدود ۵ درصد از شکستگی‌های بزرگسالان را تشکیل می‌دهد.

فیزیوتراپی نه تنها درد و التهاب را کاهش می‌دهد، بلکه از عوارضی مثل شانه منجمد (فروزن شولدر) یا ضعف عضلانی جلوگیری کرده و قدرت و دامنه حرکتی را بازمی‌گرداند. درمان معمولاً بدون جراحی (با بانداژ یا اسلینگ) انجام می‌شود، اما در موارد شدید، پس از عمل جراحی هم فیزیوتراپی ضروری است. بهبودی کامل اغلب ۴ تا ۶ ماه طول می‌کشد، اما با برنامه منظم، می‌توانید زودتر به فعالیت‌های روزانه برگردید.

چه زمانی از فیزیوتراپی شکستگی ترقوه استفاده می‌شود؟

فیزیوتراپی معمولاً بلافاصله پس از تثبیت شکستگی (با اسلینگ یا جراحی) شروع می‌شود، اما حرکات سنگین تا ۴-۶ هفته اول محدود است تا استخوان جوش بخورد. در هفته‌های اول، تمرکز روی کاهش درد و ورم است و از هفته ۴ به بعد، تمرینات دامنه حرکتی و تقویتی آغاز می‌شود. این روش برای موارد زیر ایده‌آل است:

شکستگی‌های ساده و بدون جابجایی: برای جلوگیری از سفتی شانه و بازگشت به کار یا ورزش.
پس از جراحی (ORIF): بلافاصله برای کنترل درد و جلوگیری از بافت زخم.
عوارض احتمالی: مثل بی‌حسی شانه، ضعف عضلات یا عدم جوش‌خوردگی (نونیونیون)، که در ۱-۳ درصد موارد رخ می‌دهد.

مدالیته‌های درمانی در فیزیوتراپی ترقوه

مدالیته‌ها (روش‌های درمانی) در فیزیوتراپی ترقوه بر اساس فاز بهبودی انتخاب می‌شوند و هدفشان کاهش درد، التهاب و تسریع ترمیم بافت است. درمان‌ها معمولاً ترکیبی از روش‌های غیرتهاجمی هستند:

• اولتراسوند (US): امواج صوتی برای گرم کردن بافت‌های عمیق، افزایش گردش خون و تسریع جوش‌خوردگی استخوان.
• مگنت‌تراپی: امواج الکترومغناطیسی برای بهبود بافت استخوانی و کاهش التهاب، به‌خصوص در شکستگی‌های کندجوش.
• الکتروتراپی (TENS/EMS): پالس‌های الکتریکی برای تسکین درد، تحریک عضلات و جلوگیری از آتروفی (تحلیل عضلانی).
• گرما/سرما درمانی: کیسه یخ برای ورم اولیه و گرما برای شل کردن عضلات در فازهای بعدی.
• تمرینات دستی و حرکتی: پاندولوم سوئینگ (حرکت آونگی بازو) برای دامنه حرکتی، و ایزومتریک (انقباض بدون حرکت) برای تقویت عضلات بدون فشار به استخوان.
• ماساژ ملایم: برای کاهش تنش اطراف شانه و بهبود گردش خون. این مدالیته‌ها اغلب ۲-۳ جلسه در هفته، هر بار ۳۰-۴۵ دقیقه، تکرار می‌شوند تا بهبودی ایمن تضمین شود.در نهایت، فیزیوتراپی شکستگی ترقوه نه تنها بهبودی را سرعت می‌بخشد، بلکه از عود آسیب جلوگیری می‌کند. اگر علائمی مثل درد شدید، تورم یا ناتوانی حرکتی دارید، فوری به پزشک مراجعه کنید و برنامه فیزیوتراپی را تحت نظر متخصص شروع کنید

 

مرکز فیزیوتراپی مجهز سلامت شرق از شیوه‌ها و تجهیزات پیشرفته فیزیوتراپی همچون

دستگاه CPM، شاک ویو تراپی، مکانوتراپی، لیزر پرتوان ، الکتروتراپی، سوزن خشک (Dry Needling)، مگنت و … برخوردار است.

 

 

اگر به دنبال خدمات فیزیوتراپی در شرق تهران و نارمک هستید، برای مشاوره و استفاده از خدمات کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق  از طریق شماره تماس یا واتساپ با ما در ارتباط باشید.

شماره تماس: 02177840390

شماره واتساپ: 09124712934