شانه منجمد ، علائم و روش های درمان به کمک فیزیوتراپی

کپسولیت چسبنده که به نام های شانه منجمد یا شانه یخ زده (Frozen Shoulder) شناخته می‌شود، یکی از بیماری های شایع شانه است که با درد، خشکی و کاهش شدید دامنه حرکتی مفصل شانه همراه است. افرادی که دست و شانه هایشان به هر دلیلی همچون جراحی اندام های فوقانی به مدت طولانی بی حرکت مانده بیش از سایر افراد در معرض خطر ابتلا به شانه منجمد قرار دارند. علائم شانه منجمد در اغلب بیماران بطور تدریجی ایجاد شده و با گذشت زمان تشدید می شود. فیزیوتراپی شانه درمان اصلی این عارضه شایع است که علاوه بر تسکین درد به بهبود وضعیت حرکتی در شانه مبتلا کمک می کند.

در ادامه این مطلب از کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق درباره سندروم شانه یخ زده و روش های بهبود و درمان آن به کمک فیزیوتراپی بیشتر صحبت می‌کنیم.

دلایل و عوامل افزایش دهنده خطر

استخوان‌ها، رباط‌ ها و تاندون‌های تشکیل دهنده مفصل شانه در میان کپسولی از بافت پیوندی قرار دارند و ضخیم و سفت شدن این کپسول در اطراف مفصل شانه سببب بروز بیماری شانه منجمد می‌شوند. علت اصلی بروز این عارضه بطور دقیق مشخص نشده اما برخی متخصصان  واکنش های خود ایمنی را در بروز آن دخیل می‌دانند.

• بی حرکتی شانه به مدت طولانی ناشی از جراحی های شانه یا برخی بیماری ها مانند سکته مغزی
• آسیب دیدگی عضله روتاتور کاف یا عضله چرخاننده شانه
• شکستگی اندام های فوقانی
• آسیب دیدگی شانه در گذشته
•  افزایش سن
• برخی بیماری‌ها مانند دیابت، اختلالات غده تیروئید و پارکینسون ریسک ابتلا به شانه منجمد را افزایش می دهند.

مراحل بیماری شانه یخ زده

مرحله شروع

خشکی و گرفتگی شانه و کاهش دامنه حرکتی شانه بطور ناگهانی مهم ترین علائم این مرحله هستند.

مرحله چسبندگی و انجماد

خشکی و کاهش دامنه حرکتی شانه تشدید می‌شود.

مرحله ذوب شدن

حرکات شانه بهبود یافته و درد بیمار نیز بتدریج کاهش می‌یابد.

 

علائم شانه منجمد

• درد مزمن شانه که با حرکت دادن شانه تشدید می‌شود.
• خشکی و سفتی شانه
• محدود شدن حرکات شانه و ناتوانی در بلند کردن دست و بالا بردن دست به بالای سر
• ضعف عضلات شانه
• اختلال در وضعیت خواب فرد به دلیل درد شانه

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی شانه با لیزر در شرق تهران

روش های درمان شانه منجمد

با گرم کردن شانه با استفاده از کمپرس گرم می‌توان به تسکین درد کمک کرد.

با تجویز پزشک می توان از داروهای ضد درد و ضدالتهاب مانند آسپرین و ایبوپروفن استفاده کرد.

در صورت درد شدید و ناتوان کننده ممکن است پزشک تزریق داروهای کورتونی را تجویز کند.

انجام نرمش های کششی شانه تحت نظر فیزیوتراپیست می تواند به بهبود حرکات شانه و کاهش خشکی و سفتی شانه کمک کند. 

تمرینات فیزیوتراپی ساده در خانه برای کاهش درد شانه

فیزیوتراپیست در کنار تمرین درمانی از تکنیک های درمان دستی، لیزر تراپی، الکتروتراپی و گرما و سرما درمانی برای کمک به درمان شانه منجمد استفاده می کند.

در صورتی که روش های غیر جراحی نتوانند به بهبودی وضعیت بیمار و کاهش علائم بیمار کمکی بکنند جراحی ضروری خواهد بود.

پس از جراحی نیز فیزیوتراپی برای تسریع بهبودی و بهبود حرکات شانه نقش مهمی ایفا می کند.

درمان شانه یخ زده ممکن است بین چتد ماه تا حتی دو سال طول بکشد. در اکثر موارد با درمان غیر جراحی بهبود حاصل می‌شود ولی صبر، تمرین مستمر و پایبندی به برنامه درمانی بسیار مهم است.

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی پس از جراحی شانه

فیزیوتراپی شانه یخ زده

فیزیوتراپی یکی از روش‌های اصلی درمان شانه منجمد است و شامل تکنیک‌های مختلفی می‌شود که به کاهش درد، افزایش دامنه حرکتی و بهبود عملکرد شانه کمک می‌کنند.

۱. تمرینات حرکتی (Range of Motion Exercises)

تمرینات پاندولی (Codman’s Pendulum Exercises): برای کاهش درد و افزایش حرکت شانه.

کشش‌های ملایم: مانند کشش با چوب یا حوله برای بهبود دامنه حرکتی.

حرکات غیرفعال (Passive Range of Motion): توسط فیزیوتراپیست یا دستگاه‌های مخصوص انجام می‌شود.

حرکات فعال-کمکی (Active-Assisted Exercises): با کمک دست سالم یا ابزارهای فیزیوتراپی.

۲. درمان دستی (Manual Therapy)

ماساژ بافت نرم: برای کاهش اسپاسم عضلانی و بهبود جریان خون.

موبیلیزاسیون مفصل (Joint Mobilization): حرکات آرام و کنترل‌شده توسط فیزیوتراپیست برای آزادسازی کپسول مفصلی.

۳. مدالیته‌های درمانی (Modalities)

گرما درمانی (Heat Therapy): برای کاهش درد و افزایش انعطاف‌پذیری بافت‌ها قبل از تمرینات.

سرما درمانی (Cryotherapy): برای کاهش التهاب و درد پس از فعالیت.

الکتروتراپی (TENS، اولتراسوند): برای کاهش درد و تسریع ترمیم بافت.

۴. تقویت عضلات شانه (Strengthening Exercises)

پس از بهبود دامنه حرکتی، تمرینات تقویتی برای عضلات روتاتور کاف و شانه انجام می‌شود تا از عود مشکل جلوگیری شود.

۵. آموزش و اصلاح فعالیت‌های روزانه

اصلاح وضعیت بدن (پوسچر)

آموزش روش‌های صحیح بلند کردن اجسام و حرکات شانه

نکات مهم در فیزیوتراپی شانه یخ‌ زده

تدریجی بودن تمرینات: فشار بیش از حد ممکن است باعث تشدید التهاب شود.

تداوم درمان: بهبودی ممکن است چند ماه طول بکشد.

ترکیب روش‌ها: فیزیوتراپیست معمولاً از چند روش به صورت ترکیبی استفاده می‌کند.