فیزیوتراپی عضلات کف لگن

عضلات کف لگن گروهی از عضلات و بافت‌های همبند هستند که در پایین‌ترین بخش لگن قرار دارند و وظایف مهمی در حفظ عملکردهای حیاتی بدن بر عهده دارند. این عضلات نه تنها در کنترل مثانه و روده نقش دارند، بلکه از ارگان‌های لگنی مانند مثانه، رحم (در زنان)، و رکتوم پشتیبانی می‌کنند. درک ساختار و عملکرد عضلات کف لگن و همچنین مشکلات رایج آن‌ها و روش‌های درمانی از جمله فیزیوتراپی، به بهبود کیفیت زندگی بسیاری از افراد کمک می‌کند. در ادامه این مطلب از کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق قصد داریم درباره فیزیوتراپی عضلات کف لگن بیشتر صحبت کنیم.

ساختار عضلات کف لگن

عضلات کف لگن یک مجموعه پیچیده از عضلات است که در کف لگن قرار دارد و شامل لایه‌های مختلفی از عضلات و بافت‌های همبند است. این عضلات به صورت یک شبکه حمایتی عمل می‌کنند که از ارگان‌های لگنی حمایت کرده و در کنترل ادرار، دفع مدفوع و عملکرد جنسی نقش دارند.

وظایف عضلات کف لگن

•  حمایت از ارگان‌های لگنی: عضلات کف لگن از ارگان‌های داخلی لگن مانند مثانه، رحم و رکتوم حمایت می‌کنند و آن‌ها را در جای خود نگه می‌دارند.
•  کنترل مثانه و روده: این عضلات در باز و بسته کردن مجاری ادرار و روده نقش دارند و به کنترل ادرار و دفع کمک می‌کنند.
•  عملکرد جنسی: عضلات کف لگن در عملکرد جنسی و افزایش رضایت جنسی نقش دارند.
•  حفظ ثبات لگنی: این عضلات به حفظ تعادل و ثبات لگنی کمک می‌کنند، به ویژه هنگام انجام فعالیت‌های روزمره مانند بلند کردن اجسام سنگین.

این مطلب را هم مطالعه کنید: راه‌های درمان سیاتیک با فیزیوتراپی

دلایل اصلی مشکلات کف لگن

اصلی ترین دلایل بروز مشکل در عضلات کف لگن عبارتند از:

• بارداری و زایمان متعدد
• اضافه وزن
• افزایش سن و یائسگی
• بیماری‌های خود ایمنی
• آسیب‌ها و صدمات
• بیماری‌های ارثی و ژنتیکی

مشکلات رایج عضلات کف لگن

اختلالات عضلات کف لگن می‌تواند تأثیرات عمده‌ای بر کیفیت زندگی داشته باشد. برخی از مشکلات رایج عضلات کف لگن عبارتند از:

۱. افتادگی لگن (Pelvic Organ Prolapse):

– افتادگی لگن زمانی رخ می‌دهد که عضلات و بافت‌های همبند کف لگن ضعیف می‌شوند و قادر به حمایت کافی از ارگان‌های لگنی نیستند. این وضعیت ممکن است منجر به افتادگی مثانه، رحم، یا رکتوم به داخل واژن شود. علائم شامل احساس سنگینی یا فشار در لگن، مشکلات در ادرار یا دفع مدفوع، و ناراحتی در ناحیه واژن است.

۲. بی‌اختیاری ادرار (Urinary Incontinence):

– بی‌اختیاری ادرار به ناتوانی در کنترل ادرار گفته می‌شود و ممکن است در نتیجه ضعیف شدن عضلات کف لگن رخ دهد. این مشکل می‌تواند به صورت بی‌اختیاری استرسی (نشت ادرار هنگام سرفه، عطسه، یا ورزش) یا بی‌اختیاری اضطراری (نیاز فوری و ناگهانی به ادرار) ظاهر شود.

۳. درد مزمن لگن (Chronic Pelvic Pain):

– درد مزمن لگن ممکن است به دلیل اسپاسم یا تنش در عضلات کف لگن ایجاد شود. این درد می‌تواند مداوم یا دوره‌ای باشد و فعالیت‌های روزمره و کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.

۴. دیسپارونی (Dyspareunia):

– درد هنگام مقاربت جنسی می‌تواند به دلیل مشکلات عضلات کف لگن، از جمله اسپاسم عضلات یا زخم شدن این عضلات باشد. این مشکل می‌تواند منجر به کاهش رضایت جنسی و ایجاد مشکلات روانی شود.

۵. بی‌اختیاری مدفوع (Fecal Incontinence):

– بی‌اختیاری مدفوع به ناتوانی در کنترل دفع مدفوع گفته می‌شود و ممکن است به دلیل ضعف عضلات کف لگن یا آسیب‌های عصبی رخ دهد.

درمان مشکلات عضلات کف لگن

روش‌های مختلفی برای درمان مشکلات عضلات کف لگن وجود دارد، اما تمرکز ما بر روی فیزیوتراپی و روش‌های غیرجراحی خواهد بود.

۱. فیزیوتراپی عضلات کف لگن

فیزیوتراپی یکی از مؤثرترین روش‌ها برای درمان مشکلات عضلات کف لگن است. فیزیوتراپیست‌ها از روش‌های مختلفی برای تقویت و بهبود عملکرد این عضلات استفاده می‌کنند:

– تمرینات کگل (Kegel Exercises): تمرینات کگل شامل فشردن و شل کردن عضلات کف لگن است. این تمرینات به تقویت عضلات کف لگن و بهبود کنترل مثانه و روده کمک می‌کنند. فیزیوتراپیست‌ها می‌توانند نحوه انجام صحیح این تمرینات را به بیماران آموزش دهند و برنامه تمرینی مناسبی برای آن‌ها تنظیم کنند.

– بایو فیدبک (Biofeedback): این تکنیک شامل استفاده از دستگاه‌های الکترونیکی است که به بیمار کمک می‌کند تا از فعالیت عضلات کف لگن خود آگاه شود و نحوه عملکرد صحیح این عضلات را بهبود بخشد.

– تحریک الکتریکی (Electrical Stimulation): تحریک الکتریکی می‌تواند به تقویت عضلات کف لگن کمک کند، به ویژه در افرادی که قادر به انجام تمرینات کگل نیستند یا عضلات آن‌ها بسیار ضعیف است. این روش شامل ارسال امواج الکتریکی کوچک به عضلات کف لگن است تا آن‌ها را تحریک و تقویت کند.

– آموزش وضعیتی و حرکتی: فیزیوتراپیست‌ها می‌توانند نحوه صحیح انجام فعالیت‌های روزمره و تکنیک‌های مناسب برای کاهش فشار بر عضلات کف لگن را به بیماران آموزش دهند. این آموزش‌ها می‌تواند به کاهش علائم و جلوگیری از پیشرفت مشکلات کمک کند.

– ماساژ عضلات کف لگن: فیزیوتراپیست‌ها ممکن است از تکنیک‌های ماساژ برای کاهش اسپاسم و تنش عضلات کف لگن استفاده کنند. این روش می‌تواند به کاهش درد و بهبود عملکرد عضلات کمک کند.

۲. درمان دارویی

در برخی موارد، پزشکان ممکن است داروهایی تجویز کنند که به کاهش علائم و بهبود وضعیت عضلات کف لگن کمک کند. این داروها ممکن است شامل داروهای ضدالتهاب، شل‌کننده‌های عضلانی یا داروهای هورمونی باشد.

۳. روش‌های جراحی

در موارد شدید که روش‌های غیرجراحی مؤثر نباشند، جراحی ممکن است لازم باشد. این روش‌ها می‌توانند شامل ترمیم افتادگی ارگان‌های لگنی، بازسازی عضلات کف لگن یا کاشت اسفینکتر مصنوعی برای کنترل بی‌اختیاری باشند.

این مطلب را هم مطالعه کنید: درمان درد دنبالچه به کمک فیزیوتراپی

پیشگیری از مشکلات عضلات کف لگن

پیشگیری از مشکلات عضلات کف لگن با رعایت برخی توصیه‌های بهداشتی و انجام تمرینات مناسب امکان‌پذیر است:

– انجام منظم تمرینات کگل: این تمرینات می‌توانند به تقویت عضلات کف لگن و پیشگیری از بی‌اختیاری و افتادگی ارگان‌ها کمک کنند.
– حفظ وزن مناسب: وزن اضافی می‌تواند فشار بیشتری بر عضلات کف لگن وارد کند و خطر افتادگی ارگان‌های لگنی و بی‌اختیاری را افزایش دهد.
– مصرف مناسب مایعات و فیبر: حفظ سلامت گوارش و جلوگیری از یبوست می‌تواند از فشار اضافی بر عضلات کف لگن جلوگیری کند.
– اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین: بلند کردن اجسام سنگین می‌تواند به عضلات کف لگن آسیب برساند و خطر بروز مشکلات را افزایش دهد.

نتیجه گیری

عضلات کف لگن نقش حیاتی در حفظ عملکردهای اساسی بدن دارند. مشکلات رایج این عضلات می‌تواند تأثیرات زیادی بر کیفیت زندگی افراد داشته باشد. فیزیوتراپی به عنوان یک روش مؤثر در تقویت و بهبود عملکرد عضلات کف لگن، نقش مهمی در درمان این مشکلات ایفا می‌کند. با انجام تمرینات مناسب و رعایت توصیه‌های بهداشتی، می‌توان از بروز مشکلات عضلات کف لگن پیشگیری کرده و به حفظ سلامت عمومی بدن کمک کرد.

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی با بیمه در کلینیک سلامت شرق

گفتنی است مرکز فیزیوتراپی سلامت شرق از شیوه‌ها و تجهیزات پیشرفته فیزیوتراپی همچون

دستگاه CPM، شاک ویو تراپی، مکانوتراپی، لیزر پرتوان ، الکتروتراپی، سوزن خشک (Dry Needling)، مگنت و … برخوردار است.

اگر به دنبال کلینیک فیزیوتراپی در شرق تهران و نارمک هستید، برای مشاوره و استفاده از خدمات کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق  از طریق شماره تماس یا واتساپ با ما در ارتباط باشید.

شماره تماس: 02177840390

شماره واتساپ: 09124712934