فیزیوتراپی نوروپاتی دیابتی

نوروپاتی دیابتی (Diabetic Neuropathy) به آسیب‌های عصبی ناشی از قند خون بالای کنترل نشده در افراد مبتلا به دیابت گفته می‌شود. این آسیب به اعصاب بدن، به ویژه اعصاب محیطی (اعصابی که به اندام‌ها و پوست می‌روند) وارد شده و اغلب باعث ایجاد مشکلات حسی و حرکتی می‌گردد. وقتی از مشکلات حسی و حرکتی صحبت می‌کنیم فیزیوتراپی یکی از بهترین روش‌های درمان غیرتهاجمی است. در ادامه این مطلب از کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق درباره فیزیوتراپی نوروپاتی دیابتی بیشتر صحبت می‌کنیم.

نوروپاتی دیابتی چیست؟

نوروپاتی دیابتی عمدتاً به دلیل بالا بودن مداوم سطح قند خون است که به اعصاب و عروق خونی آسیب می‌رساند. افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و نوع ۲ ممکت است مشکلاتی مربوط به اعصاب محیطی مانند سوزن سوزن شدن، سوزش یا حتی بی حسی در اندام‌ها به خصوص در پا را تجربه کنند. نتایج پژوهشی که در ایالات متحده انجام شد نشان می‌دهد نزدیک به ۴۷ درصد از بیماران مبتلا به دیابت دارای نوروپاتی محیطی هستند.

علت ابتلا به نوروپاتی دیابتی

عواملی که می‌توانند موجب بروز این بیماری شوند، عبارت‌اند از:

•  عدم کنترل دیابت (قند خون بالا)
•  فشار خون بالا
•  سطح بالای چربی‌های خون
•  التهاب عصبی ناشی از واکنش‌های ایمنی بدن
•  استرس اکسیداتیو (آسیب ناشی از رادیکال‌های آزاد)
•  عوامل ژنتیکی

علائم نوروپاتی دیابتی

علائم می‌توانند بسته به نوع نوروپاتی (حسی، حرکتی یا اتونومیک) متفاوت باشند. برخی از علائم رایج شامل:

• بی‌حسی و کرختی در پاها و دست‌ها
• درد سوزشی یا درد الکتریکی در اندام‌ها
•  ضعف عضلانی
•  از دست دادن تعادل و هماهنگی
•  حساسیت بیش از حد به لمس
•  مشکلات گوارشی (اگر اعصاب سیستم گوارشی تحت تأثیر قرار بگیرند)
•  اختلالات ادراری یا مربوط به اندام جنسی
  

  علائم نوروپاتی دیابتی

راه‌‌های پیشگیری از نوروپاتی دیابتی

احتمالا شنیده اید که پیشگیری بهتر از درمان است، هزینه‌های پیشگیری از نوروپاتی هم بسیار کمتر از درمان است، پس بهتر است راه های پیشگیری از نوروپاتی دیابتی را جدی بگیریم:

• کنترل قند خون: در صورت ابتلا به دیابت حتما دستورات پزشک را جدی بگیرید زیرا اولین قدم برای پیشگیری از نوروپاتی کنترل قند خون است.
• تغذیه سالم: تغذیه سالم و استفاده از میوه‌ها، سبزیجات و و پرهیز از غذاهای چرب به کنترل قند خون، قوی نگه داشتن بدن و عملکرد خوب کمک می‌کند.
• ورزش: فعالیت‌های ورزشی حتی در حد بسیار کم مانند پیاده روی ساده می تواند در پیشگیری از علائم نوروپاتی بسیار موثر باشد.
• پرهیز از مصرف دخانیات و الکل: مصرف دخانیات و الکل می‌تواند به سیستم عصبی و گردش خون آسیب برساند.

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیبرومیالژیا علل به وجود و راه‌های درمان

راه‌های درمان نوروپاتی دیابتی

نوروپاتی دیابتی یا آسیب عصبی ناشی از دیابت، درمان کاملاً قطعی ندارد، اما می‌توان با مدیریت مناسب دیابت و استفاده از روش‌های درمانی علائم آن را کاهش داد. روش‌های معمول درمان نوروپاتی دیابتی عبارتند از:

۱. کنترل قند خون

کنترل دقیق سطح قند خون می‌تواند پیشرفت نوروپاتی دیابتی را کند کرده و علائم را کاهش دهد.

۲. داروهای تسکین درد

داروهای ضد افسردگی (مثل آمی‌تریپتیلین و دولوکستین) و ضد تشنج (مثل گاباپنتین و پره‌گابالین) برای تسکین درد عصبی تجویز می‌شوند.

مسکن‌های خاص مانند ترامادول و یا کرم‌های موضعی حاوی کپسایسین نیز ممکن است مؤثر باشند.

۳. تغییر سبک زندگی

ورزش منظم: ورزش به بهبود جریان خون و سلامت عصب‌ها کمک می‌کند.

تغذیه مناسب: رژیم غذایی سالم و متعادل می‌تواند به کنترل قند خون و سلامت عمومی بدن کمک کند.

ترک سیگار و کاهش مصرف الکل: سیگار و الکل می‌توانند به تشدید نوروپاتی کمک کنند.

۴. درمان‌های فیزیکی و مکمل

فیزیوتراپی: می‌تواند به تقویت عضلات و بهبود حرکت کمک کند.

درمان‌های مکمل مانند طب سوزنی و ماساژ نیز در برخی موارد مؤثر واقع شده‌اند.

۵. کنترل مشکلات دیگر

حفظ فشار خون و کلسترول در سطح مناسب، برای جلوگیری از آسیب بیشتر به عصب‌ها اهمیت دارد.

۶. مراقبت از پاها

در نوروپاتی دیابتی، پاها به دلیل کاهش حس در معرض آسیب هستند. مراقبت منظم از پاها و بررسی روزانه از بروز زخم‌ها و عفونت جلوگیری می‌کند.

توصیه می‌شود که افراد مبتلا به نوروپاتی دیابتی قبل از هرگونه خوددرمانی با پزشک متخصص یا فیزیوتراپیست برای یافتن بهترین روش درمان مشاوره کنند.

این مطلب را هم مطالعه کنید: تمرینات خانگی برای درمان خار پاشنه

نقش فیزیوتراپی در درمان نوروپاتی دیابتی

فیزیوتراپی می‌تواند تأثیرات مثبتی در بهبود عملکرد عصبی و عضلانی و کاهش علائم نوروپاتی دیابتی داشته باشد.

از جمله تکنیک‌های فیریوتراپی نوروپاتی دیابتی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS)
• درمان دستی همراه با ورزش برای درمان نوروپاتی دیابتی
• جریان تداخلی (IFC)
• تمرین درمانی
• استفاده از طب سوزنی و ماساژ درماتی

 

در نتیجه انجام فیزیوتراپی نوروپاتی دیابتی می‌توانیم بهبود در موارد زیر را مشاهده کنیم:

۱. بهبود قدرت و انعطاف‌پذیری عضلات: تمرینات فیزیوتراپی می‌توانند به تقویت عضلات و حفظ انعطاف‌پذیری کمک کنند.

۲. بهبود تعادل و جلوگیری از افتادن: تمرینات تعادلی و تمرکز بر هماهنگی حرکت می‌تواند به بیماران در جلوگیری از افتادن کمک کند.

۳. افزایش گردش خون: با بهبود جریان خون در اندام‌ها، فیزیوتراپی به بهبود تغذیه و اکسیژن‌رسانی به اعصاب آسیب‌دیده کمک می‌کند.

۴. کاهش درد: تکنیک‌هایی مانند ماساژ درمانی، گرما درمانی و تحریک الکتریکی می‌توانند درد ناشی از نوروپاتی را تسکین دهند.

۵. بهبود راه رفتن و تحرک: آموزش و تمرینات خاص می‌تواند به بیمار کمک کند تا با مشکلات ناشی از نوروپاتی مانند ضعف عضلانی و کاهش تعادل مقابله کند.

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی با بیمه در کلینیک سلامت شرق

نتیجه گیری

همانطور که متوجه شدیم دیابت یا همان بالا بودن قند خون در طولانی مدت می‌تواند به اعصاب محیطی آسیب بزند که به آن نوروپاتی دیابتی گفته می‌شود. به روش‌های درمانی فیزیوتراپی که برای بهبود و کاهش آسیب‌های ناشی از قند خون بالا صورت می‌گیرد، فیزیوتراپی نوروپاتی دیابتی گفته می‌شود که می‌تواند باعث بهبود مشکلات حسی و حرکتی شده و بیمار را به زندگی عادی روزمره برگرداند.

اگر به دنبال کلینیک فیزیوتراپی خوب در شرق تهران و نارمک هستید، برای مشاوره و استفاده از خدمات کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق  از طریق شماره تماس یا واتساپ با ما در ارتباط باشید.

شماره تماس: 02177840390

شماره واتساپ: 09124712934