درمان فلج بلز به کمک فیزیوتراپی

فلج بلز (Bell’s Palsy) نوعی فلج موقتی عضلات صورت است که به دلیل اختلال در عملکرد عصب چهره‌ای (عصب فاسیال یا عصب هفتم جمجمه‌ای) رخ می‌دهد. این عصب مسئول کنترل عضلات صورت است و هنگامی که آسیب ببیند یا ملتهب شود، ممکن است فلج بلز اتفاق بیفتد. فلج بلز معمولاً به صورت ناگهانی بروز می‌کند و یک طرف صورت را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما در بیشتر موارد، این وضعیت موقتی است و با درمان مناسب بهبود می‌یابد. در ادامه این مطلب از کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق  در این باره بیشتر صحبت خواهیم کرد.

 علت‌های ابتلا به فلج بلز

علت دقیق فلج بلز هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما احتمالاً این وضعیت به دلیل التهاب یا عفونت ویروسی عصب چهره‌ای ایجاد می‌شود. ویروس‌های مرتبط با این عارضه می‌توانند شامل ویروس هرپس سیمپلکس (عامل زخم‌های سرد) یا ویروس واریسلا زوستر (عامل آبله‌مرغان و زونا) باشند. عوامل دیگری که ممکن است خطر فلج بلز را افزایش دهند عبارتند از:

عفونت‌های ویروسی: ویروس‌های مانند هرپس سیمپلکس، واریسلا زوستر، و برخی ویروس‌های دیگر ممکن است باعث التهاب عصب چهره‌ای شوند.

سرماخوردگی یا عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی: برخی از افراد پس از یک عفونت سرماخوردگی یا عفونت‌های تنفسی دچار فلج بلز می‌شوند.

بارداری: زنان باردار، به خصوص در سه ماهه آخر بارداری، ممکن است بیشتر در معرض خطر ابتلا به فلج بلز قرار گیرند.

دیابت: افراد مبتلا به دیابت بیشتر در معرض خطر ابتلا به فلج بلز هستند.

استرس و فشار روحی: اگرچه تأثیر مستقیم استرس بر فلج بلز هنوز اثبات نشده، اما استرس و فشارهای روحی می‌توانند سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و فرد را مستعد این بیماری کنند.

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی با بیمه

نشانه‌ها و علائم فلج بلز

نشانه‌های فلج بلز معمولاً به صورت ناگهانی ظاهر می‌شوند و می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

•  ضعف یا فلج یک طرف صورت: این علائم معمولاً به طور ناگهانی بروز می‌کنند و فرد ممکن است قادر به حرکت دادن یک طرف صورت نباشد.
•  افتادگی یک طرف دهان: لب‌ها ممکن است به یک سمت کشیده شوند و فرد در انجام فعالیت‌هایی مانند خوردن، آشامیدن یا صحبت کردن مشکل داشته باشد.
•  عدم توانایی در بستن چشم: فرد ممکن است نتواند چشم سمت درگیر را به طور کامل ببندد، که می‌تواند باعث خشکی چشم و تحریک آن شود.
•  کاهش حس چشایی: برخی از افراد ممکن است کاهش یا تغییر در حس چشایی را تجربه کنند.
• درد یا ناراحتی در ناحیه گوش یا فک: این درد ممکن است قبل یا همراه با فلج چهره‌ای احساس شود.
• افزایش حساسیت به صدا: برخی افراد دچار افزایش حساسیت به صداهای بلند می‌شوند (هایپراکوزیس).
• آبریزش غیرارادی از دهان یا چشم: به دلیل عدم توانایی در کنترل عضلات صورت، ممکن است آبریزش از دهان یا چشم رخ دهد.

نشانه های فلج بلز

درمان فلج بلز با فیزیوتراپی

فیزیوتراپی یکی از روش‌های مؤثر در مدیریت و درمان فلج بلز است. هدف اصلی فیزیوتراپی در فلج بلز، بهبود عملکرد عضلات صورت، جلوگیری از تحلیل عضلات و تقویت عضلات ضعیف شده است. روش‌های فیزیوتراپی برای درمان فلج بلز عبارتند از:

۱. تمرینات تقویتی عضلات صورت:
– تمرینات فیزیوتراپی برای تقویت عضلات صورت و بهبود تقارن صورت انجام می‌شوند. این تمرینات ممکن است شامل تمرینات ساده‌ای مانند بالا بردن ابروها، بستن چشم‌ها، لبخند زدن، و کشیدن لب‌ها به طرفین باشد. فیزیوتراپیست نحوه انجام صحیح این تمرینات را به بیمار آموزش می‌دهد و برنامه تمرینی مناسبی برای او تنظیم می‌کند.

۲. ماساژ درمانی:
– ماساژ ملایم عضلات صورت به کاهش تنش عضلانی و بهبود گردش خون کمک می‌کند. این روش می‌تواند به تحریک عضلات و افزایش تحرک آن‌ها کمک کند.

۳. تحریک الکتریکی:
– در مواردی که ضعف عضلات شدید است، تحریک الکتریکی ممکن است به تحریک عضلات و افزایش فعالیت آن‌ها کمک کند. این روش شامل ارسال امواج الکتریکی کوچک به عضلات صورت برای تحریک آن‌ها است.

۴. بازآموزی حرکتی:
– فیزیوتراپیست‌ها ممکن است از تکنیک‌های بازآموزی حرکتی برای بهبود هماهنگی و تقارن عضلات صورت استفاده کنند. این روش‌ها به بیمار کمک می‌کنند تا حرکات صحیح را با تمرکز بیشتر و کنترل بهتر انجام دهد.

۵. آموزش مراقبت از چشم:
– به دلیل عدم توانایی در بستن کامل چشم، فیزیوتراپیست‌ها به بیمار روش‌های مراقبت از چشم را آموزش می‌دهند. این آموزش‌ها ممکن است شامل استفاده از قطره‌های مرطوب‌کننده چشم و بستن چشم با یک پوشش در هنگام خواب باشد.

۶. تمرینات آینه‌ای:
– این تمرینات شامل انجام حرکات صورت در مقابل آینه است تا بیمار بتواند تقارن صورت خود را ببیند و حرکات عضلات را بهبود دهد.

سایر روش‌های درمانی فلج بلز

علاوه بر فیزیوتراپی، ممکن است از روش‌های درمانی دیگری نیز استفاده شود:

داروها:
– کورتیکواستروئیدها: داروهایی مانند پردنیزولون معمولاً برای کاهش التهاب و ورم عصب فاسیال تجویز می‌شوند.
– داروهای ضدویروسی: در صورتی که ویروس‌ها عامل اصلی فلج بلز باشند، داروهای ضدویروسی ممکن است تجویز شوند.

محافظت از چشم:
– استفاده از قطره‌های مرطوب‌کننده و بستن چشم با پد در هنگام خواب برای جلوگیری از خشکی چشم توصیه می‌شود.

درمان‌های مکمل:
– برخی از افراد از درمان‌های مکمل مانند طب سوزنی یا آروماتراپی برای تسکین علائم استفاده می‌کنند. این روش‌ها معمولاً به عنوان درمان‌های مکمل در کنار فیزیوتراپی و دارودرمانی استفاده می‌شوند.

پیش‌ آگاهی و بهبودی فلج بلز

بیشتر افراد مبتلا به فلج بلز در طی چند هفته تا چند ماه بهبود می‌یابند و عملکرد عضلات صورت به حالت طبیعی بازمی‌گردد. با این حال، در برخی موارد نادر، ممکن است بهبود کامل حاصل نشود و باقی‌مانده‌ای از ضعف یا عدم تقارن صورت باقی بماند. شروع زودهنگام درمان، به ویژه استفاده از فیزیوتراپی و داروها، می‌تواند بهبودی را تسریع کند و خطر عوارض طولانی‌مدت را کاهش دهد.

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی قفسه سینه

نتیجه گیری

فلج بلز نوعی فلج موقتی صورت است که به دلیل التهاب یا آسیب به عصب چهره‌ای رخ می‌دهد. علائم آن شامل ضعف یا فلج یک طرف صورت، افتادگی دهان و عدم توانایی در بستن چشم است. فیزیوتراپی نقش کلیدی در درمان و بهبود این وضعیت دارد و شامل تمرینات تقویتی، ماساژ درمانی، تحریک الکتریکی و آموزش مراقبت از چشم است. با شروع زودهنگام درمان و پیگیری دقیق، بیشتر افراد بهبود کامل یا قابل‌توجهی را تجربه می‌کنند.

اگر به دنبال کلینیک فیزیوتراپی خوب در محدوده شرق تهران و نارمک هستید، برای مشاوره و استفاده از خدمات کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق  از طریق شماره تماس یا واتساپ با ما در ارتباط باشید.

شماره تماس: 02177840390

شماره واتساپ: 09124712934