آرتروز کمر ؛ راه های بهبود و درمان به کمک فیزیوتراپی

آرتروز کمر عارضه‌ای است که با تخریب غضروف مفصلی در ناحیه انتهایی ستون فقرات همراه است و سبب بروز درد ، التهاب و محدود شدن دامنه حرکات ستون فقرات می شود. کمردرد یکی از مشکلات رایج است که روزانه افراد زیادی را به سمت مراکز فیزیوتراپی می کشاند و آرتروز کمر یکی از دلایل آن است. فرسایش تدریجی غضروف ها در سر مفاصل موجب وارد شدن آسیب به مفاصل ستون فقرات و بروز آرتروز ستون فقرات و کمر می شود. کمردرد مزمن و گاه شدید و خشکی و سفتی کمر از مهم ترین علائم آرتروز کمر هستند.

در ادامه این مطلب از کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق درباره فیزیوتراپی آرتروز کمر بیشتر صحبت می‌کنیم.

 

آرتروز کمر چیست؟

آرتروز نوعی بیماری شایع مفصلی است که به دلیل تخریب و فرسایش مفاصل ایجاد شده و سبب بروز مشکلات زیادی برای فرد مبتلا می شود.

با فرسایش غضروف مفصلی، استخوان زیر غضروف پوشش خود را از دست داده و در نتیجه آن استخوان ها بجای لغزش بر روی هم دچار ساییدگی می شوند که این وضعیت درد و محدودیت حرکتی را بدنبال دارد. آسیب غضروف مفصلی در نتیجه آرتروز کمر سبب التهاب غشای سینوویال مفصل می شود.

افزایش سن و وارد شدن فشار بیش از حد بر ستون فقرات از مهم ترین عواملی هستند که ریسک ابتلا به این بیماری را افزایش می دهند.

علائم آرتروز کمر اغلب بطور تدریجی پیشرفت کرده و در صورت عدم درمان و کنترل می تواند منجر به تشدید بیماری و افزایش مشکلات بیماران شود.

رایج ترین انواع آرتروز

هر مفصل مهم در بدن که کاربرد زیادی داشته باشد مستعد تحلیل رفتن و  ساییدگی غضروف است. از شایع ترین انواع آرتروز که می تواند بیمار را مجبور به مراجغه به پزشک متخصص و فیزیوتراپ کند عبارتند از:

• آرتروز زانو

آرتروز زانو بیماری تخریبی مفاصل بدن است که مفاصل زانو، لگن و ستون فقرات را بیش از سایر مفاصل بدن درگیر می‌کند.

• آرتروز شانه

آرتروز شانه به دلیل  استفاده بیش از حد از شانه و یا آسیب دیدگی اجزای شانه در گذشته رخ می دهد.

• آرتروز کمر

تخریب غضروف مفصلی در ناحیه انتهایی ستون فقرات از مهمترین دلایل ابتلا به آرتروز کمر است و سبب بروز درد، التهاب و محدود شدن دامنه حرکات ستون فقرات می شود.

• آرتروز گردن

آرتروز گردن یکی از بیماری های جدی ستون فقرات در ناحیه مهمره های گردن است که سبب بروز گردن درد و محدود شدن دامنه حرکات گردن می شود.

• آرتروز مچ دست

آرتروز مچ دست نوعی بیماری تخریبی است که در اثر از بین رفتن غضروف مفصل مچ دست رخ داده و سبب بروز درد و محدود شدن حرکات می‌شود.

• آرتروز مچ پا  

آرتروز مچ پا نوعی بیماری تخریبی و پیشرونده است که به دلیل تخریب غضروف مفصل مچ پا رخ داده و سبب درد‌، التهاب و کاهش دامنه حرکتی مچ پا می‌شود.

علائم آرتروز کمر

• کمردرد مزمن که با حرکات فرد تشدید می شود.
• اختلال در عملکرد طبیعی فرد
• اختلال خواب به دلیل وجود درد
• کاهش انعطاف پذیری کمر
• کاهش دامنه حرکتی کمر
• خشکی و سفتی کمر بخصوص در ابتدای روز
• انتشار درد به اندام های تحتانی
• گرمی و التهاب در ناحیه دردناک
• بی حسی و گزگز کردن اندام ها
• آتروفی و ضعف عضلات کمر

دلایل و عوامل افزایش دهنده خطر

• افزایش سن مهم ترین عاملی است که ریسک ابتلا به آرتروز کمر را افزایش می دهد.
• آسیب دیدگی مفاصل فاست در ستون فقرات
• وارد شدن فشار بیش از حد به مهره های کمری در ستون فقرات 
• آسیب دیدگی ستون فقرات در گذشته
• وارد شدن ضربه مستقیم به کمر
• حرکات شدید و ناگهانی ستون فقرات
• عادات غلط حرکتی
• اضافه وزن بیش از حد
• خم شدن مکرر از کمر
• قرار گرفتن نامناسب مهره های کمر
• اختلالات مادرزادی ستون مهره ها

این مطلب را هم مطالعه کنید: درمان کمردرد به کمک فیزیوتراپی

درمان آرتروز کمر

تاکنون درمان قطعی برای آرتروز مشخص نشده اما راهکارهایی همچون انجام ورزش و فیزیوتراپی کمر می توانند علائم و عوارض ایجاد شده را کاهش دهند.

استراحت و کاهش سطح فعالیت نیز در فاز حاد بیماری برای کمک به کاهش علائم بیمار توصیه می شود.

استفاده از بریس و کمربندهای طبی نیز با محدود کردن حرکات ستون فقرات به ایجاد فرصت ترمیم برای بافت آسیب دیده کمک می کند.

کاهش وزن در افرادی که دچار اضافه وزن هستند فشار وارده به مهره ها را کاهش داده و به تسکین علائم بیمار کمک می کند.

برای تسکین موقتی درد و التهاب با تجویز پزشک می توان از داروهایی همچون ایبوپروفن و ناپروکسن استفاده کرد و در موارد شدید ممکن است پزشک تزریق داروهای استروئیدی در فضای اپیدورال را پیشنهاد دهد.

فیزیوتراپی کمر موجب کاهش درد، بهبود عملکرد مفصل، کاهش خشکی و بهبود انعطاف پذیری کمر می شود.

انجام فیزیوتراپی همچنین به کند کردن روند بیماری و جلوگیری از تشدید عوارض آن کمک می کند.

فیزیوتراپیست از موثرترین مدالیته های فیزیوتراپی برای کمک به کاهش درد و گرفتگی عضلات، بهبود حرکات و عملکرد کمر و تقویت عضلات کمر استفاده می کند.

تکنیک های درمان دستی، تحریک الکتریکی، لیزر پرتوان و تمرین درمانی در درمان آرتروز کمر مورد استفاده قرار می گیرند.

تمرینات کششی و تقویتی که فیزیوتراپیست به بیمار آموزش می دهد سبب بهبود تحرک، افزایش دامنه حرکتی و تسکین درد و ناراحتی فرد مبتلا به آرتروز کمر می شود.

در صورتی که روش های ذکر شده نتوانند کمکی به کاهش مشکلات ایجاد شده برای وی کنند عمل جراحی برای درمان آرتروز کمر انجام می گیرد.

فیزیوتراپی آرتروز کمر

 خوشبختانه با پیشرفت های اخیر در زمینه فیزیوتراپی، روش های موثری برای مدیریت درد و بهبود عملکرد وجود دارد. در این مقاله به بررسی موثرترین مدالیته ها و تکنیک های فیزیوتراپی برای درمان آرتروز کمر بر اساس آخرین استانداردهای پزشکی می پردازیم.

مدالیته های غیرفعال (Passive Modalities) برای کاهش درد

• لیزر درمانی با توان بالا (High-Intensity Laser Therapy – HILT): کاهش التهاب و تسریع ترمیم بافت با استفاده از لیزرهای پرتوان

• اولتراسوند تراپی (Ultrasound Therapy): افزایش جریان خون و کاهش سفتی عضلات با امواج صوتی عمقی

• تحریک الکتریکی عصب از راه پوست (TENS): مسدود کردن سیگنال های درد با استفاده از جریان الکتریکی کم فرکانس

• مگنت تراپی (Magnet Therapy): کاهش درد و التهاب با استفاده از میدان های مغناطیسی

تمرین درمانی فعال (Active Exercise Therapy) برای بهبود عملکرد

• تمرینات ثبات دهنده مرکزی (Core Stabilization Exercises): تقویت عضلات عرضی شکم و مولتی فیدوس برای حمایت از ستون فقرات

• تمرینات دامنه حرکتی (Range of Motion Exercises): بهبود انعطاف پذیری و کاهش خشکی مفاصل

• آموزش مکانیک بدن مناسب (Proper Body Mechanics): اصلاح نحوه نشستن، ایستادن و بلند کردن اجسام

• شناوری درمانی (Hydrotherapy): انجام تمرینات در آب برای کاهش فشار روی مفاصل

درمان های دستی (Manual Therapy)

• مobilization مفاصل (Joint Mobilization): بهبود تحرک مفاصل فاست کمری با تکنیک های گرید پایین

• ماساژ درمانی تخصصی (Therapeutic Massage): کاهش اسپاسم عضلانی و بهبود گردش خون

• رهاسازی میوفاشیال (Myofascial Release): آزاد کردن限制 های بافت همبند اطراف مفاصل

درمان های نوین و تخصصی

• درمان با امواج شوک (Shockwave Therapy): تحریک فرآیندهای ترمیمی در بافت های آسیب دیده

• سوزن خشک (Dry Needling): رهاسازی نقاط ماشه ای عضلانی مرتبط با درد کمر

• فیزیوتراپی عصبی-عضلانی (Neuromuscular Physical Therapy): بازآموزی الگوهای حرکتی صحیح

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی دیسک کمر

نتیجه گیری

بهترین برنامه درمانی فیزیوتراپی برای آرتروز کمر معمولاً ترکیبی از چند روش فوق است که بر اساس شرایط خاص هر بیمار طراحی می شود. مطالعات نشان داده اند که تمرین درمانی فعال همراه با درمان های دستی بیشترین تاثیر بلندمدت را در مدیریت آرتروز کمر دارند.

 

اگر به دنبال کلینیک فیزیوتراپی خوب در محدوده شرق تهران و نارمک هستید، برای مشاوره و استفاده از خدمات کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق  از طریق شماره تماس یا واتساپ با ما در ارتباط باشید.