فیزیوتراپی پس از جراحی تعویض مفصل

فیزیوتراپی پس از جراحی تعویض مفصل، نقش مهمی در روند توانبخشی ایفا می کند تا به بیماران کمک کند تا تحرک، قدرت و عملکرد را بازیابند و در عین حال درد و تورم را کاهش دهند.

چه جراحی مفصل ران، زانو، شانه یا سایر جراحی های تعویض مفصل باشد، هدف فیزیوتراپی بهبود بهینه و بهبود کیفیت زندگی بیمار است.

توانبخشی موثر قبل از جراحی با آموزش قبل از عمل شروع می شود. آموزش بیماران در مورد انتظارات قبل، حین و بعد از جراحی به کاهش اضطراب کمک می کند، به رعایت پروتکل های بعد از عمل کمک می کند و انتظارات واقعی را برای بهبودی ایجاد می کند. آموزش قبل از عمل ممکن است شامل موارد زیر باشد:

درک روش: توضیح روش جراحی، از جمله نوع تعویض مفصل، گزینه های بیهوشی، و خطرات و عوارض احتمالی.

آمادگی برای جراحی: ارائه راهنمایی در مورد تمرینات قبل از عمل، تغذیه، مدیریت دارو و اصلاح شیوه زندگی برای بهینه سازی نتایج جراحی.

انتظارات بعد از عمل: بحث در مورد دوره فوری بعد از عمل، از جمله مدیریت درد، مراقبت از زخم، اقدامات احتیاطی تحمل وزن و محدودیت های حرکتی.

اهداف توانبخشی: تعیین اهداف واقعی توانبخشی و تشریح نقش فیزیوتراپی در روند بهبودی.

فیزیوتراپی پس از جراحی تعویض مفصل

موبیلیزاسیون زودهنگام برای جلوگیری از عوارضی مانند سفتی مفاصل، ضعف عضلانی و ترومبوآمبولی (لخته شدن خون) پس از جراحی ضروری است. فیزیوتراپی بلافاصله پس از جراحی، اغلب در 24 تا 48 ساعت اول شروع می شود و بر موارد زیر تمرکز دارد:

راه رفتن: تشویق به تحرک اولیه با کمک وسایل کمکی راه رفتن مانند عصا، واکر یا عصا برای تسهیل تحمل وزن ایمن و تدریجی روی مفصل عمل شده.

تمرینات دامنه حرکتی: انجام تمرینات با دامنه حرکتی ملایم برای حفظ تحرک مفاصل و جلوگیری از سفتی. بسته به نوع تعویض مفصل، این تمرین‌ها ممکن است شامل پمپ‌های مچ پا، خم شدن زانو، اکستنشن خم شدن لگن و تمرینات آونگ شانه باشد.

تحرک تخت: آموزش تکنیک هایی برای تحرک ایمن تخت، از جمله چرخش، غلت زدن، و به طور مستقل یا با حداقل کمک، داخل و خارج شدن از تخت.

مدیریت درد: اجرای راهبردهای مدیریت درد مانند یخ درمانی، بالا بردن ارتفاع و مداخلات دارویی برای کنترل درد پس از عمل و تسهیل تحرک.

پروتکل توانبخشی

پروتکل‌های ورزشی ساختاریافته برای نیازهای فردی، وضعیت عملکردی و روش جراحی هر بیمار تنظیم می‌شوند. این پروتکل ها معمولاً در مراحل مختلف توانبخشی و فیزیوتراپی پس از جراحی تعویض مفصل پیشرفت می کنند، از جمله:

مرحله توانبخشی اولیه (هفته 0-6): بر روی دامنه حرکتی ملایم تمرینات، تقویت عضلات اطراف و بهبود حس عمقی و تعادل تمرکز دارد. 

فاز توانبخشی میانی (هفته های 6-12): بر تمرینات تقویتی پیشرونده برای بهبود تون عضلانی، ثبات مفاصل و ظرفیت عملکردی تأکید دارد. تمرینات ممکن است شامل تمرین مقاومتی با باندهای مقاومتی، پرس پا، تمرینات ابداکشن/آداکشن لگن و تمرینات تقویتی شانه با استفاده از وزنه یا باندهای مقاومتی باشد.

فاز توانبخشی پیشرفته (هفته ۱۲+): شامل تمرینات تقویتی پیشرفته‌تر، فعالیت‌های عملکردی و تمرینات ورزشی خاص برای آماده‌سازی بیمار برای بازگشت به فعالیت‌ها و سبک زندگی دلخواه خود است. تمرینات ممکن است شامل اسکات، لانژ، استپ آپ، تمرینات پلایومتریک و تمرینات ورزشی خاص تحت هدایت فیزیوتراپیست یا متخصص توانبخشی ورزشی باشد.

استراتژی های مدیریت درد در فیزیوتراپی پس از جراحی تعویض مفصل

مدیریت درد جزء کلیدی توانبخشی بعد از عمل برای بهینه سازی راحتی بیمار و مشارکت در تمرینات فیزیوتراپی است. استراتژی های مدیریت درد ممکن است شامل موارد زیر باشد:

دارو: تجویز داروهای ضد درد مناسب مانند داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)، مواد افیونی یا استامینوفن برای مدیریت درد پس از عمل با توجه به سطح درد و تحمل فردی بیمار.

روش ها: استفاده از روش هایی مانند یخ درمانی، گرما درمانی، تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS) و اولتراسوند برای کاهش درد، التهاب و اسپاسم عضلانی.

درمان دستی: اجرای تکنیک‌های درمان دستی مانند ماساژ بافت نرم، حرکت مفصل و رهاسازی میوفاشیال برای کاهش درد، بهبود تحرک مفصل و تسهیل بهبود بافت.

آموزش بیمار: آموزش به بیماران در مورد راهبردهای مدیریت درد، تکنیک‌های آرام‌سازی و فعالیت‌های گام‌به‌گام برای به حداقل رساندن ناراحتی در طول تمرینات توانبخشی و فعالیت‌های روزانه.