آرتروز شانه ؛ علائم و روش های بهبود و درمان

آرتروز شانه به دلیل تحرک بالای مفصل شانه از انواع شایع آرتروز است که اغلب در نتیجه استفاده بیش از حد از شانه و یا آسیب دیدگی اجزای شانه در گذشته رخ می دهد. آرتروز شانه عارضه ای وابسته به سن است و میزان شیوع آن در افراد بالای ۵۰ سال بیش تر است. در معاینه فیزیکی مبتلایان به آرتروز شانه حرکات چرخشی شانه همراه با درد و محدودیت است.

در ادامه این مطلب از کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق درباره آرتروز شانه و روش های بهبود و درمان آن به کمک فیزیوتراپی بیشتر صحبت می‌کنیم.

آرتروز چیست؟

آرتروز نوعی بیماری مفصلی است که در آن غضروف مفصل به‌تدریج دچار فرسودگی و تخریب می‌شود و در نتیجه حرکت مفصل همراه با درد، خشکی و گاهی تورم می‌گردد. این بیماری می‌تواند هر مفصلی را درگیر کند، اما بیشتر در زانو، لگن، گردن، شانه و ستون فقرات دیده می‌شود. مهم‌ترین دلایل ابتلا به آرتروز شامل افزایش سن، آسیب‌ها و ضربه‌های مکرر به مفصل، استفاده بیش‌ازحد یا حرکات تکراری، اضافه‌وزن، بدشکلی‌های مادرزادی مفصل و گاهی عوامل ژنتیکی است.

رایج ترین انواع آرتروز

هر مفصل مهم در بدن که کاربرد زیادی داشته باشد مستعد تحلیل رفتن و  ساییدگی غضروف است. از شایع ترین انواع آرتروز که می تواند بیمار را مجبور به مراجغه به پزشک متخصص و فیزیوتراپ کند عبارتند از:

• آرتروز زانو

آرتروز زانو بیماری تخریبی مفاصل بدن است که مفاصل زانو، لگن و ستون فقرات را بیش از سایر مفاصل بدن درگیر می‌کند.

• آرتروز شانه

آرتروز شانه به دلیل  استفاده بیش از حد از شانه و یا آسیب دیدگی اجزای شانه در گذشته رخ می دهد.

• آرتروز کمر

تخریب غضروف مفصلی در ناحیه انتهایی ستون فقرات از مهمترین دلایل ابتلا به آرتروز کمر است و سبب بروز درد، التهاب و محدود شدن دامنه حرکات ستون فقرات می شود.

• آرتروز گردن

آرتروز گردن یکی از بیماری های جدی ستون فقرات در ناحیه مهمره های گردن است که سبب بروز گردن درد و محدود شدن دامنه حرکات گردن می شود.

• آرتروز مچ دست

آرتروز مچ دست نوعی بیماری تخریبی است که در اثر از بین رفتن غضروف مفصل مچ دست رخ داده و سبب بروز درد و محدود شدن حرکات می‌شود.

• آرتروز مچ پا  

آرتروز مچ پا نوعی بیماری تخریبی و پیشرونده است که به دلیل تخریب غضروف مفصل مچ پا رخ داده و سبب درد‌، التهاب و کاهش دامنه حرکتی مچ پا می‌شود.

علائم آرتروز شانه

• درد شانه بخصوص هنگام حرکت دادن آن
• خشکی و سفتی مفصل شانه
• ضعف و آتروفی عضلات اطراف مفصل شانه
• اختلال در وضعیت خواب فرد به دلیل وجود درد
• محدود شدن حرکات شانه
• التهاب و تورم در اطراف مفصل شانه
• اختلال در عملکرد مفصل شانه و ناتوانی در انجام کارهایی که نیازمند بالابردن دست به بالای سر هستند.
• شنیده شدن صدا از شانه هنگام حرکت که ناشی از سایش استخوان ها بر روی هم است.

تمرینات فیزیوتراپی ساده در خانه برای کاهش درد شانه

دلایل و عوامل افزایش دهنده خطر

• استفاده بیش از حد از مفصل شانه
• وارد شدن ضربه شدید به شانه
• آسیب دیدگی شانه در گذشته
• عوامل ژنتیکی و سابقه خانوادگی ابتلا به آرتروز مفاصل بدن
• افزایش سن
• وارد شدن فشار بیش از حد به مفصل شانه در اثر حرکات تکراری
• بیماری هایی مانند روماتیسم مفصلی و دیابت نیز ریسک ابتلا به بیماری های مفصلی از جمله آرتروز شانه را افزایش می دهند.
• آسیب دیدگی اجزای شانه مانند پارگی روتاتورکاف

درمان آرتروز شانه

آرتروز عارضه ای است که تاکنون درمان قطعی برای آن شناخته نشده اما راهکارهای درمانی می توانند درد و سایر علائم بیمار را تسکین داده و به بهبود دامنه حرکتی شانه کمک کنند.

• استراحت دادن به مفصل و کاهش میزان فعالیت هایی که نیازمند حرکت دادن شانه هستند در تسکین درد و التهاب شانه بسیار موثر است.
• قرار دادن کمپرس سرد موجب تسکین التهاب و کمپرس گرم موجب تسکین درد شانه می شود.
• داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن به تسکین درد و التهاب شانه کمک زیادی می کنند.
• تزریق استروئیدها در فضای مفصل در صورت درد و التهاب شدید به تعداد محدود توسط پزشک متخصص انجام می گیرد.
• تمرینات فیزیوتراپی علاوه بر کمک به حفظ و افزایش دامنه حرکتی شانه درد و سایر علائم ناشی از آرتروز شانه را نیز کاهش می دهند.
• در صورتی که راهکارهای ذکر شده نتوانند کمکی به بهبود شرایط فرد بکنند عمل جراحی به عنوان آخرین گزینه انجام می گیرد.

فیزیوتراپی آرتروز شانه

برای فیزیوتراپی شانه مهم‌ترین روش‌ها و مدالیته‌ها این‌ها هستن:

تکنیک‌های دستی (Manual Therapy) – شامل ماساژ، موبیلیزیشن و منیپولیشن برای کاهش خشکی و بهبود حرکت مفصل شانه.

ورزش‌ درمانی (Therapeutic Exercises) – حرکات کششی و تقویتی برای افزایش دامنه حرکتی و قدرت عضلات اطراف شانه.

اولتراسوند تراپی (Ultrasound Therapy) – استفاده از امواج صوتی برای کاهش التهاب و تحریک ترمیم بافت‌ها.

لیزر تراپی (Laser Therapy) – نور لیزر کم‌توان برای کاهش درد و بهبود روند ترمیم بافتی.

الکتروتراپی (Electrotherapy / TENS, IFC) – استفاده از جریان الکتریکی برای کاهش درد و اسپاسم عضلانی.

گرما و سرما درمانی (Heat & Cold Therapy) – استفاده از کمپرس گرم برای افزایش خون‌رسانی و کمپرس سرد برای کاهش التهاب.

درای نیدلینگ (Dry Needling) – فروبردن سوزن خشک در نقاط ماشه‌ای عضله برای کاهش اسپاسم و درد.

تیپینگ درمانی (Therapeutic Taping) – استفاده از نوارهای کشی برای حمایت از شانه و کاهش فشار روی مفصل.

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی شانه با لیزر در شرق تهران