درمان قولنج به کمک فیزیوتراپی

قولنج به حالتی اشاره دارد که در آن فرد احساس درد یا ناراحتی در ناحیه عضلات، مفاصل، یا ستون فقرات دارد و اغلب با صدای «ترق» یا «تق» همراه است. قولنج ممکن است در گردن، کمر، شانه‌ها، یا سایر مفاصل بدن ایجاد شود. در ادامه این مطلب از کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق درباره قولنج و راه‌های درمان آن بیشتر صحبت می‌کنیم.

قولنج چیست؟

امروزه اصطلاح قولنج برای دردهای مرتبط با عضلات و مفاصل بدن به خصوص در ناحیه ستون فقرات و گردن به کار می‌رود. جالب است بدانید در گذشته برای درد احشای داخل شکم نظیر کلیه نیز اصطلاحاتی مثل قولنج کلیوی به کار می‌رفته‌اند و دل‌دردهای مبهم نیز قولنج نوزادان نامیده می‌شود. در لغت‌نامه دهخدا نیز اصطلاح قولنج به دردی که در ناحیهٔ شکم به خصوص نواحی مجاور به قسمت‌های مختلف قولون‌ها حاصل شود گفته می‌شود.

علل بروز قولنج

قولنج به دلایل مختلفی ممکن است ایجاد شود:

۱. گرفتگی عضلات: انقباضات غیرطبیعی یا طولانی مدت عضلات می‌تواند باعث ایجاد قولنج شود.

۲. گازهای محبوس‌ شده در مفاصل: هنگامی که گازهای نیتروژن و دی‌اکسید کربن در مایع مفصلی محبوس می‌شوند و با حرکت مفصل آزاد می‌شوند، صدای “ترق” تولید می‌شود که ممکن است با قولنج همراه باشد.

۳. کشیدگی یا تنش‌های عضلانی: فعالیت‌های جسمی سنگین، وضعیت نادرست بدن یا حتی استرس می‌تواند به ایجاد قولنج منجر شود.

۴. مشکلات مفاصل: گاهی اوقات، قولنج می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات جدی‌تر مانند آرتروز یا فتق دیسک باشد.

شکستن قولنج

اغلب اوقات وقتی احساس گرفتگی در عضلات داریم سعی می‌کنیم با کشیدن یا وارد کردن فشار آن را آزاد کنیم. در این حالت صدایی شبیه شکستن به گوش می‌رسد که اصطلاحا به آن شکستن قولنج گفته می‌شود.

علت صدای ناشی از قولنج شکستن چیست؟

اگرچه علت صدا ناشی از شکستن قولنج هنوز به قطعیت مشخص نشده است، اما ۳ فرضیه اصلی در این زمینه عبارتند از:

• حفره‌زایی در داخل مفصل: بر اثر ایجاد فشار منفی، مایع درون مفصل دچار حفره‌های ریزی می‌شود که به‌سرعت متلاشی می‌شوند و صدا ایجاد می‌کنند؛
• پاره شدن استحکامات درون‌مفصلی.
• کشیده شدن ناگهانیِ رباط‌های داخل مفصل.

عوارض شکستن قولنج

بسیاری بر این باورند که شکستن قولنج می‌تواند یکی از علل ابتلا به آرتروز در سنین بالا باشد در حالی که دکتر دونالد آنگر در مطالعه شخصی خود که ۶۰ سال به طول انجامید این فرضیه را نادرست نامید.

دکتر آنگر بیش از شصت سال قولنج مفاصل انگشتان دست چپ خود را شکست، اما درمورد دست راست خود این کار را انجام نداد. نتیجه آزمایش آن بود که آرتریت یا هیچ عارضه خاصی در دست چپ وی ایجاد نشد. دکتر آنگر به‌خاطر این مطالعه جایزه ایگ‌ نوبل سال ۲۰۰۹ را دریافت کرد.

با این حال نتیجه مطالعات متعدد حاکی از آن است که شکستن قولنج انگشتان دست به صورت مزمن و بلندمدت می‌تواند بر سلامت دست اثر بگذارد.

مهمترین عوارض شکستن قولنج وقتی رخ می‌دهد که با روش های غیر اصولی و خطرناک مانند وارد آوردن فشار بیش از حد بر انگستان دست یا ستون فقرات و گردن (راه رفتن کسی روی ستون فقرات) رخ می‌دهد که می‌تواند عواقب خطرناکی داشته باشد.

عوارض شکستن قولنج

راه‌های درمان قولنج

 استراحت: گاهی اوقات، استراحت ساده می‌تواند به کاهش قولنج کمک کند.

گرم یا سرد کردن محل: استفاده از کمپرس گرم یا سرد بر روی ناحیه مورد نظر می‌تواند به کاهش درد و گرفتگی عضلات کمک کند.

ماساژ: ماساژ عضلات سفت و کشیده می‌تواند به بهبود جریان خون و کاهش تنش عضلانی کمک کند.

ورزش‌های کششی و تقویتی: انجام تمرینات منظم کششی و تقویتی می‌تواند به جلوگیری از بروز قولنج و کاهش درد کمک کند.

داروها: در موارد شدیدتر، ممکن است نیاز به مصرف داروهای ضد التهاب یا مسکن‌ها باشد.

این مطلب را هم مطالعه کنید: سیاتیک علت‌ها علائم و راه‌های درمان

نقش فیزیوتراپی در درمان قولنج

فیزیوتراپی می‌تواند نقش مهمی در درمان و پیشگیری از قولنج داشته باشد:

۱. بهبود وضعیت بدن: فیزیوتراپیست‌ها می‌توانند به شما کمک کنند تا وضعیت بدنی بهتری داشته باشید که باعث کاهش فشار روی عضلات و مفاصل و در نتیجه کاهش بروز قولنج می‌شود.

۲. تمرینات کششی و تقویتی: فیزیوتراپیست‌ها تمرینات خاصی را تجویز می‌کنند که به تقویت عضلات، بهبود انعطاف‌پذیری و کاهش تنش عضلانی کمک می‌کند.

۳. درمان دستی (Manipulation): تکنیک‌های دستی که توسط فیزیوتراپیست‌ها انجام می‌شود، می‌تواند به تسکین قولنج و بهبود تحرک مفاصل کمک کند.

۴. آموزش: فیزیوتراپیست‌ها به بیماران آموزش می‌دهند که چگونه از ایجاد تنش و فشارهای مکرر که می‌تواند باعث قولنج شود، جلوگیری کنند.

۵. استفاده از تکنیک‌های پیشرفته: فیزیوتراپیست‌ها ممکن است از تکنیک‌های پیشرفته مانند التراسوند، تحریک الکتریکی، یا لیزر درمانی برای کاهش درد و التهاب و تسریع در بهبود استفاده کنند.

تفاوت شکستن قولنج و درمان قولنج با فیزیوتراپی

آنچه که در درمان قولنج اهمیت دارد این است که ضمن گرفتگی عضلات و کاهش درد مفاصل آسیبی به سایر اندام‌ها به خصوص گردن و ستون فقرات وارد نشود. معمولا در شکستن قولنج توسط خود فرد یا فرد دیگر به دلیل عدم دانش و تخصص کافی ممکن است در صورت فشار بیش از حد یا کشش بیش از اندازه مفصل موجب آسیب جدی شود در حالی که در درمان قولنج به کمک فیزیوتراپی و درمان دستی؛ فیزیوتراپیست با توجه به دانش کافی در مورد آناتومی بدن و با بکارگیری تمرینات و تجهیزات از بروز آسیب بیشتر به بدن پیشگیری می‌کند.

پیشگیری از قولنج

در این مطلب آموختیم که قولنج به درد و گرفتگی در عضلات و مفاصل گفته می‌شود که در صورتی که بدون درد باشد مشکلی را برای سلامتی بدن ایجاد نمی کند و صدایی که از مفاصل می‌شنویم تا حدی طبیعی است. صدای ناشی از شکستن قولنج هم بر اثر ترکیدن حباب درون مایع مفصلی است و مطالعات نشان داده است عامل ابتلا به آرتروز و پارکینسون نیست.

با این حال گرفتگی عضلات حالت ناخوشایندی را به وجود می‌آورد که با رعایت برخی موارد می توان از بروز آن جلوگیری کرد.

– حفظ وضعیت بدنی صحیح
– انجام تمرینات منظم کششی و تقویتی
– اجتناب از حرکات تکراری و سنگین بدون آمادگی قبلی
– مدیریت استرس و فشارهای روانی

در صورت تداوم یا شدت قولنج، مراجعه به پزشک یا فیزیوتراپیست برای ارزیابی دقیق‌تر و درمان مناسب توصیه می‌شود.

این مطلب را هم مطالعه کنید: تمرین درمانی چیست و در چه مواردی کاربرد دارد؟

اگر به دنبال کلینیک فیزیوتراپی خوب در محدوده شرق تهران و نارمک هستید، برای مشاوره و استفاده از خدمات کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق  از طریق شماره تماس یا واتساپ با ما در ارتباط باشید.

شماره تماس: 02177840390

شماره واتساپ: 09124712934