فیزیوتراپی پس از تعویض مفصل لگن

تعویض مفصل لگن یکی از جراحی‌های رایج ارتوپدی است که به افراد کمک می‌کند تا از دردهای مزمن و محدودیت‌های حرکتی رهایی پیدا کنند. اما این پایان راه نیست؛ فیزیوتراپی پس از تعویض مفصل لگن نقش کلیدی در بازگشت به زندگی عادی و بهبود کیفیت زندگی داره. در این مطلب از کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق، به مشکلات رایج لگن، دلایل نیاز به تعویض مفصل، مراحل جراحی، و تکنیک‌های فیزیوتراپی بعد از عمل می‌پردازیم. اگه دنبال اطلاعات دقیق و کاربردی هستید، تا آخر همراه ما باشید!

مشکلات رایج لگن و دلایل تعویض مفصل

مفصل لگن یکی از مهم‌ترین مفاصل بدن ماست که وزن بدن رو تحمل کرده و حرکت‌هایی مثل راه رفتن، نشستن، و ایستادن رو ممکن می‌سارد. اما گاهی به دلایل مختلف، این مفصل دچار مشکل می‌شود. از شایع‌ترین مشکلات لگن می‌تونیم به این موارد اشاره کنیم:

• آرتروز لگن (استئوآرتریت): ساییدگی غضروف مفصل به مرور زمان باعث درد شدید و کاهش دامنه حرکتی می‌شه. این مشکل بیشتر تو افراد بالای۵۰ سال دیده می‌شه.
• آرتریت روماتوئید: یه بیماری خودایمنی که التهاب مفصل رو به همراه داره و می‌تونه غضروف و استخوان رو تخریب کنه.
• شکستگی لگن: معمولاً تو افراد مسن‌تر یا بعد از حوادثی مثل زمین خوردن اتفاق می‌افته و گاهی نیاز به تعویض مفصل داره.
• ناهنجاری‌های مادرزادی: مثل دیسپلازی لگن که از بدو تولد وجود داره و می‌تونه تو بزرگسالی مشکل‌ساز بشه.
• نکروز آواسکولار: کاهش خون‌رسانی به سر استخوان ران که باعث مرگ بافت استخوانی و تخریب مفصل می‌شه.

وقتی این مشکلات با دارو، فیزیوتراپی معمولی یا روش‌های غیرجراحی قابل درمان نباشند، پزشکان تعویض مفصل لگن (Hip Replacement) رو پیشنهاد می‌دهند. این جراحی به‌خصوص برای کسایی که درد زندگی روزمره‌شان رامختل کرده، یه راه‌حل مؤثر است.

چرا تعویض مفصل لگن لازم است؟

جراحی تعویض مفصل لگن یکی از جراحی های رایج و موفق قرن اخیر است که در مواردی که مفصل لگن به دلایلی همچون آرتروز پیشرفته لگن یا شکستگی و خرد شدگی شدید دچار تخریب شده و با سایر راهکارها قابل درمان نیست انجام می گیرد.

دلایل اصلی تعویض مفصل لگن شامل موارد زیر است:

درد شدید و مداوم: حتی با استراحت یا دارو بهبود پیدا نمی‌کنه.
محدودیت حرکتی: راه رفتن، بالا رفتن از پله‌ها یا حتی پوشیدن جوراب سخت می‌شه.
تخریب کامل مفصل: وقتی غضروف به‌طور کامل از بین بره و استخوان‌ها به هم ساییده بشن.

مراحل تعویض مفصل لگن

تعویض مفصل لگن یک غمل جراحی پیشرفته‌ است که در چند مرحله انجام می‌شود. این عمل معمولاً تحت بیهوشی عمومی یا بی‌حسی نخاعی انجام می‌گیرد و حدود 1 تا 2 ساعت طول می‌کشد. مراحل اصلی آن عبارتست از:

آمادگی قبل از جراحی

پزشک معاینات کامل، آزمایش خون، و تصویربرداری (مثل MRI یا X-ray) انجام می‌ده تا وضعیت لگن رو بررسی کنه. ممکنه ازتون بخوان قبل عمل داروهای خاصی رو قطع کنید.

جراحی

جراح برشی روی لگن ایجاد می‌کنه.
مفصل آسیب‌دیده (سر استخوان ران و حفره لگن) برداشته می‌شه.
یه مفصل مصنوعی (پروتز) از جنس فلز، پلاستیک یا سرامیک جای مفصل طبیعی گذاشته می‌شه.
برش بخیه زده می‌شه و بیمار به اتاق ریکاوری منتقل می‌شه.

ریکاوری اولیه

بعد از عمل، معمولاً ۲ تا ۴ روز تو بیمارستان بستری هستید. تو این مدت، داروهای ضد درد و آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شه و حرکت‌های اولیه با کمک فیزیوتراپیست شروع می‌شه.

این مطلب را هم مطالعه کنید: جراحی تعویض مفصل زانو و فیزیوتراپی پس از آن

راه‌های درمان و نقش فیزیوتراپی

درمان بعد از تعویض مفصل لگن فقط به جراحی ختم نمی‌شه. فیزیوتراپی پس از تعویض مفصل لگن مهم‌ترین بخش پروسه بهبودیه. هدفش اینه که:

• قدرت عضلات اطراف لگن رو برگردونه.
• دامنه حرکتی مفصل رو بهبود بده.
• از عوارضی مثل لخته شدن خون یا سفتی مفصل جلوگیری کنه.

فواید فیزیوتراپی پس از تعویض مفصل لگن

• کاهش عوارض ناشی از جراحی و بی تحرکی زانو
• تسریع روند بهبودی و کاهش دوران نقاهت
• بازیابی دامنه حرکتی مفصل زانو
• عادت کردن بدن به مفصل مصنوعی در زمان کوتاه تر

تکنیک‌ها و روش‌های فیزیوتراپی پس از تعویض مفصل لگن

فیزیوتراپی بعد از جراحی لگن معمولاً تو چند مرحله انجام می‌شه و به شرایط جسمی بیمار بستگی داره. این مراحل و تکنیک‌ها رو با هم مرور می‌کنیم:

۱. مرحله اولیه (اولین هفته‌ها)
تمرینات سبک: مثل انقباض عضلات ران (کوادری‌سپس) یا بالا بردن پا به‌صورت کنترل‌شده برای جلوگیری از ضعف عضلانی.
حرکت با کمک: استفاده از عصا یا واکر برای راه رفتن و کاهش فشار روی مفصل جدید.
کنترل تورم: استفاده از کمپرس سرد و بالا نگه داشتن پا برای کاهش التهاب.

۲. مرحله میانی (۲ تا ۶ هفته)
تقویت عضلات: تمریناتی مثل بلند کردن پا به پهلو یا عقب برای تقویت عضلات ران و باسن.
افزایش دامنه حرکتی: حرکات کششی ملایم برای انعطاف‌پذیری بیشتر مفصل.
آموزش راه رفتن: کم‌کم وابستگی به عصا کم می‌شه و راه رفتن طبیعی‌تر تمرین می‌شه.

۳ مرحله پیشرفته (بعد از ۶ هفته)
تمرینات مقاومتی: استفاده از وزنه‌های سبک یا باند کشی برای قوی‌تر کردن عضلات.
فعالیت‌های روزمره: آموزش بالا رفتن از پله، نشستن و بلند شدن بدون درد.
ورزش‌های هوازی: مثل پیاده‌روی یا دوچرخه ثابت برای بهبود استقامت.

نکات مهم در فیزیوتراپی پس از تعویض مفصل لگن

صبوری: بهبودی کامل ممکنه ۳ تا ۶ ماه طول بکشه.
پرهیز از حرکات خطرناک: مثل خم شدن بیش از ۹۰ درجه یا چرخش ناگهانی لگن که می‌تونه مفصل مصنوعی رو جابه‌جا کنه.
مشاوره با متخصص: حتماً با فیزیوتراپیست مشورت کنید تا برنامه متناسب با شرایطتون داشته باشید.

این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی با بیمه در کلینیک سلامت شرق

جمع بندی و نتیجه گیری

فیزیوتراپی پس از تعویض مفصل لگن به عنوان یکی از اقدامات ضروری در جهت تسریع روند بهبودی و کاهش عوارض ناشی از جراحی شناخته شده و بدون انجام آن پروسه درمانی ناتمام خواهد ماند. 

این جراحی توسط جراح ارتوپد لگن انجام می گیرد و طی آن استخوان ها و غضروف آسیب دیده از محل اصلی خود خارج و مفصل مصنوعی توسط جراح ارتوپد لگن جایگزین آن ها می شود.

توانبخشی با فیزیوتراپی پس از جراحی تعویض مصل لگن از اهمیت زیادی برخوردار است و نقش زیادی در موفقیت آمیز بودن این جراحی و کمک به کاهش مشکلات بیمار دارد.

انجام فعالیت های ورزشی و تمرینات مناسب تحت نظر فیزیوتراپیست مهم ترین راهکار برای کمک به بهبود شرایط و تسریع فرایند بهبودی در فردی است که تحت جراحی تعویض مفصل لگن قرار گرفته است.

 

مرکز فیزیوتراپی مجهز سلامت شرق از شیوه‌ها و تجهیزات پیشرفته فیزیوتراپی همچون

دستگاه CPM، شاک ویو تراپی، مکانوتراپی، لیزر پرتوان ، الکتروتراپی، سوزن خشک (Dry Needling)، مگنت و … برخوردار است.

برای مشاوره و استفاده از خدمات کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق  از طریق شماره تماس یا واتساپ با ما در ارتباط باشید.

شماره تماس: 02177840390

شماره واتساپ: 09124712934