

پارگی روتاتور کاف (Rotator Cuff Tear) یکی از آسیبهای شایع شانه است که در آن تاندونهای گروه عضلانی روتاتور کاف (شامل چهار عضله اصلی: سوپرااسپیناتوس، اینفرااسپیناتوس، ترس مینور و ساباسکاپولاریس) دچار پارگی یا آسیب میشوند. این آسیب شایع شانه اغلب در افراد ورزشکار بخصوص ورزشکارانی که اندام های فوقانی آن ها بطور مکرر حرکت می کند رخ میدهد. در ادامه این مطلب از کلینیک فیزیوتراپی سلامت شرق درباره درمان پارگی روتاتور کاف به کمک فیزیوتراپی بیشتر صحبت میکنیم.
دسته ای از چهار عضله و تاندون های مرتبط با آن ها به نام روتاتور کاف در مفصل شانه وجود دارند که از یک طرف به استخوان کتف و از طرف دیگر به سر استخوان بازو متصل شده اند. احساس درد در جلوی شانه است و انتشار آن به بازو که بتدریج افزایش یافته و مانع از حرکت دادن شانه و بالا بردن دست به بالای سر می شود از مهم ترین مشخصه های پارگی روتاتور کاف هستند.
پزشک برای تشخیص این آسیب و شدت آن علاوه بر معاینه فیزیکی و بررسی شرح حال آسیب از زبان بیمار از روش های تشخیصی دقیق همچون رادیوگرافی ، ام آر آی و تست های عضلانی نیز بهره می برد.
این مطلب را هم مطالعه کنید: تاندونیت شانه ؛ علائم، دلایل و روش های درمان
درمان این آسیب بسته به شدت آسیب ایجاد شده با روش های مختلفی امکان پذیر است.
در مواردی که پارگی خفیف باشد و درد و االتهاب کمی بوجود آمده باشد استراحت دادن به شانه و پس از چند روز انجام فیزیوتراپی و تمرینات ورزشی می تواند به بهبود شرایط بیمار کمک کند.
در صورتی که پارگی کامل تاندون روتاتور کاف ایجاد شده باشد انجام جراحی و پس از آن فیزیوتراپی بمنظور بازیابی توانایی های حرکتی شانه ضروری است.
بیمار تا زمان بهبود کامل باید انجام فعالیت های ورزشی و همچنین فعالیت هایی را که نیازمند حرکت دادن مکرر شانه و بالا بردن دست به بالای سر هستند را متوقف کند.
استفاده از کمپرس سرد در محل دردناک به کاهش درد و التهاب ناشی از این آسیب کمک می کند.
استفاده از داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن برای کمک به تسکین درد و التهاب و در صورت درد شدید تزریق داروهای کورتونی توسط پزشک توصیه می شود.
فیزیوتراپی موثرترین روش درمان غیر جراحی پارگی روتاور کاف است که علاوه بر تسکین درد و تسریع بهبودی به تقویت عضلات شانه و بهبود وضعیت حرکتی شانه کمک می کند.
فیزیوتراپیست با ارائه تمرینات تقویتی و کششی به بازسازی عضلات آسیب دیده و همچنین بهبود دامنه حرکتی شانه که در اثر این آسیب کاهش یافته کمک می کند.
درمان این مشکل با فیزیوتراپی، بهویژه در موارد خفیف تا متوسط یا بهعنوان بخشی از توانبخشی پس از جراحی، بسیار مؤثر است. هدف اصلی فیزیوتراپی کاهش درد، بهبود دامنه حرکتی، تقویت عضلات و بازگرداندن عملکرد شانه است.
مرحله اولیه (کاهش درد و التهاب)
در این مرحله، تمرکز بر تسکین درد و کاهش التهاب است.
استراحت نسبی شانه توصیه میشود، اما بیحرکتی کامل معمولاً اجتناب میشود تا از خشکی مفصل (Frozen Shoulder) جلوگیری شود.
مرحله میانی (بازگرداندن دامنه حرکتی)
پس از کاهش درد، تمرینات برای افزایش انعطافپذیری و حرکتپذیری شانه آغاز میشود.
مرحله پیشرفته (تقویت و بازسازی عملکرد)
در این مرحله، تمرینات تقویتی برای عضلات روتاتور کاف و عضلات اطراف شانه انجام میشود تا ثبات و عملکرد شانه بهبود یابد.
این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی با لیزر در شرق تهران و نارمک
فیزیوتراپی برای پارگی روتاتور کاف از تکنیکها و ابزارهای مختلفی استفاده میکند که در ادامه توضیح داده شدهاند:
تمرینات دامنه حرکتی (Range of Motion – ROM)
تمرینات پاندولی (Pendulum Exercises): بیمار بازوی خود را به صورت آویزان نگه میدارد و با حرکات دایرهای ملایم، دامنه حرکتی را بهبود میدهد.
کشش غیرفعال (Passive Stretching): فیزیوتراپیست یا یک ابزار کمکی (مثل چوب یا حوله) برای حرکت دادن شانه بدون فشار بر عضلات استفاده میشود.
تمرینات تقویتی (Strengthening Exercises)
چرخش خارجی و داخلی با باند کشی (Resistance Band External/Internal Rotation): برای تقویت عضلات روتاتور کاف.
بالا بردن بازوها (Scaption): حرکت بازو در زاویه 30-45 درجه برای تقویت عضلات بدون فشار زیاد.
تمرینات ایزومتریک: انقباض عضلانی بدون حرکت مفصل برای تقویت در مراحل اولیه.
فیزیوتراپیست با دست خود مفصل شانه و بافتهای نرم اطراف را ماساژ میدهد یا حرکت میدهد تا چسبندگیها آزاد شوند و دامنه حرکتی بهبود یابد.
تکنیکهایی مثل موبیلیزاسیون مفصل (Joint Mobilization) برای کاهش خشکی استفاده میشود.
TENS (تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست): برای کاهش درد با تحریک اعصاب سطحی.
اولتراسوند درمانی (Ultrasound Therapy): امواج صوتی برای افزایش گردش خون و کاهش التهاب در بافتهای آسیبدیده.
کمپرس سرد: در مراحل اولیه برای کاهش التهاب و تورم.
گرما درمانی: در مراحل بعدی برای شل کردن عضلات و افزایش انعطافپذیری.
باندهای کشی (Resistance Bands): برای تمرینات تقویتی.
توپهای تمرینی (Exercise Balls): برای بهبود تعادل و ثبات شانه.
فوم رولر (Foam Roller): برای آزادسازی عضلات و کاهش تنش.
اصلاح وضعیت شانهها (جلو آمدن شانهها یا قوز کردن) که میتواند فشار روی روتاتور کاف را افزایش دهد.
شدت پارگی: در پارگیهای جزئی (Partial Tears)، فیزیوتراپی اغلب به تنهایی کافی است. اما در پارگیهای کامل (Full-Thickness Tears)، ممکن است جراحی لازم باشد و فیزیوتراپی بهعنوان بخشی از توانبخشی پس از عمل استفاده شود.
مدت زمان: روند بهبودی ممکن است از چند هفته تا چند ماه طول بکشد، بسته به شدت آسیب و تعهد بیمار به برنامه درمانی.
همکاری بیمار: انجام منظم تمرینات خانگی و رعایت توصیههای فیزیوتراپیست حیاتی است.
این مطلب را هم مطالعه کنید: فیزیوتراپی با بیمه در کلینیک سلامت شرق
شماره تماس: 02177840390
شماره واتساپ: 09124712934